---
tytul: Jak kupują szpitale (SP ZOZ i spółki szpitalne)
adres: https://sigov.pl/wiedza/jak-kupuja-szpitale/
rodzaj: artykul
format: poradnik
kategoria: Podstawy rynku
autor: Mateusz Wyciślik
autor_rola: Co-founder Sigov
stan_prawny_na: 2026-10-24
zrodla_sprawdzono: 2026-10-24
---

# Jak kupują szpitale (SP ZOZ i spółki szpitalne)

Szpital powiatowy kupuje serwis, remonty i usługi tak jak gmina: poniżej 170 tys. zł netto według własnego regulaminu. Zanim złożysz ofertę, sprawdź jednak, czy po drugiej stronie stoi SP ZOZ, czy spółka - od tego zależą zasady zakupu, termin zapłaty i to, co zobaczysz w rejestrach.

**W skrócie**

- **SP ZOZ** (samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej) jest [jednostką sektora finansów publicznych](https://sigov.pl/wiedza/slownik/jednostka-sektora-finansow-publicznych/) (art. 9 pkt 10 ufp), więc zamawiającym publicznym (art. 4 pkt 1 Pzp). Od **170 000 zł netto** kupuje według Pzp, poniżej według własnego regulaminu.
- **Spółka szpitalna** (np. sp. z o.o. powiatu) jest poza sektorem finansów publicznych. Czy stosuje Pzp, zależy od faktów (art. 4 pkt 3 Pzp).
- SP ZOZ jako podmiot publiczny będący podmiotem leczniczym może wpisać do umowy termin zapłaty **do 60 dni** od doręczenia faktury; gmina tylko do 30 (art. 8 ust. 2 ustawy o opóźnieniach). Spółka szpitalna z 60 dni nie korzysta.
- Umowy SP ZOZ zawarte od **1.07.2026** trafiają do Centralnego Rejestru Umów. Umowy spółki - nie.
- Następny krok: ustal formę prawną szpitali w twoim regionie i znajdź ich regulaminy.

## Dlaczego szpital to osobny klient

Szpital ma budynki, aparaturę, pralnię, kuchnię i IT. Poniżej 170 tys. zł netto kupuje serwis urządzeń, drobne remonty, sprzątanie, utrzymanie terenu i naprawy instalacji. To zlecenia dla małych firm, bez przetargu.

Pieniądze szpitala pochodzą z dwóch źródeł. Pierwsze to kontrakt z NFZ, który pokrywa leczenie. Drugie to pieniądze samorządu, który szpital utworzył albo ma w nim udziały: powiatu, miasta, województwa. Remont oddziału czy nowy sprzęt szpital może sfinansować z dotacji samorządu. Ustawa o działalności leczniczej pozwala ją dać i SP ZOZ, i spółce, m.in. na remonty i inwestycje, w tym zakup aparatury (art. 114 ust. 1 pkt 2-3 i art. 115 ust. 3). Dotacja musi mieć miejsce w budżecie powiatu, a budżet uchwala rada (art. 12 pkt 5 ustawy o samorządzie powiatowym). Co jeszcze kupuje powiat i kto w nim decyduje, opisujemy w tekście Powiat jako klient.

Sygnał wygląda tak: w budżecie powiatu albo w jego zmianie pojawia się dotacja dla szpitala lub inny wydatek na szpital. W spółce sygnałem bywa objęcie nowych udziałów albo uchwała rady w tej sprawie, bo to rada określa zasady wnoszenia wkładów do spółek (art. 12 pkt 8 lit. g tej ustawy). Dla twojej sprzedaży znaczy to: o zakupie w szpitalu możesz wiedzieć miesiące przed zapytaniem.

## Co mówi prawo: SP ZOZ a spółka szpitalna

Pzp stosuje się do zamówień klasycznych od 170 000 zł netto udzielanych przez zamawiających publicznych (art. 2 ust. 1 pkt 1 Pzp, próg od 1.01.2026, zmiana Dz.U. 2025 poz. 1173). Wartość liczy się bez VAT (art. 28). Wszystko zależy więc od tego, czy szpital jest zamawiającym publicznym.

Wszystko zależy więc od tego, czy szpital jest zamawiającym publicznym.

| Kwestia | SP ZOZ | Spółka szpitalna (sp. z o.o., S.A.) |
|---|---|---|
| Sektor finansów publicznych | tak (art. 9 pkt 10 ufp) | nie, ufp wyłącza spółki prawa handlowego (art. 9 pkt 14) |
| Zamawiający publiczny | tak (art. 4 pkt 1 Pzp) | może być, gdy spełnia warunki art. 4 pkt 3 Pzp (niżej) |
| Zakup od 170 000 zł netto | według Pzp | według Pzp, jeśli jest zamawiającym publicznym; jeśli nie - według własnych zasad |
| Zakup poniżej progu | regulamin szpitala, zasady wydatków publicznych (art. 44 ust. 3-4 ufp) | regulamin lub procedura spółki |
| Plan postępowań w BZP | obowiązkowy, 30 dni od przyjęcia planu finansowego (art. 23 ust. 1 Pzp) | dobrowolny (art. 23 ust. 2) |
| Limit terminu zapłaty w umowie | do 60 dni od doręczenia faktury (art. 8 ust. 2 ustawy o opóźnieniach) | 30 dni, jeśli jest zamawiającym publicznym (art. 8 ust. 2); jeśli nie - co do zasady 60 dni (art. 7 ust. 2) |
| Centralny Rejestr Umów | tak, umowy od 1.07.2026, wpis do 30 dni (art. 34a ust. 1 i 10 ufp) | nie (poza sektorem) |

**Kiedy spółka jest zamawiającym publicznym.** Art. 4 pkt 3 Pzp obejmuje osobę prawną utworzoną w szczególnym celu zaspokajania potrzeb o charakterze powszechnym, niemających charakteru przemysłowego ani handlowego. Do tego zamawiający publiczny, np. powiat, musi spełniać jeden z czterech warunków: finansować ją w ponad 50 %, mieć ponad połowę udziałów, nadzorować zarząd lub powoływać ponad połowę organu nadzorczego albo zarządzającego. Powiat z całością udziałów spełnia warunek kontroli. Otwarte zostaje, czy szpital ma charakter „handlowy”. Ustawa nie rozstrzyga tego dla szpitali, więc pytaj spółkę wprost.

**Termin zapłaty.** Podmiot publiczny w ustawie o opóźnieniach to zamawiający z art. 4 Pzp (art. 4 pkt 2 tej ustawy). Limit 60 dni ma tylko podmiot publiczny będący podmiotem leczniczym, a podmiot leczniczy ustawa definiuje przez odesłanie do art. 4 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o działalności leczniczej (art. 4 pkt 4). Odesłanie obejmuje SP ZOZ (pkt 2), jednostki budżetowe (pkt 3) i instytuty badawcze (pkt 4). Spółka jest podmiotem leczniczym z pkt 1, jako przedsiębiorca, więc z 60 dni nie korzysta. Jeśli jest zamawiającym publicznym, ma limit 30 dni jak gmina. Spółka poza art. 4 Pzp podlega art. 7: co do zasady do 60 dni. Po terminie odsetki należą ci się bez wezwania (art. 8 ust. 1, a przy dłużniku spoza art. 4 Pzp art. 7 ust. 1). Więcej w haśle [Termin zapłaty podmiotu publicznego](https://sigov.pl/wiedza/slownik/termin-zaplaty-podmiotu-publicznego/).

**Kto tworzy szpital i kto nim kieruje.** Samorząd może prowadzić szpital jako SP ZOZ, spółkę kapitałową albo jednostkę budżetową (art. 6 ust. 2 ustawy o działalności leczniczej). SP ZOZ powstaje uchwałą organu „podmiotu tworzącego”, np. rady powiatu (art. 50a ust. 1, art. 2 ust. 1 pkt 6). Kieruje nim kierownik, zwykle dyrektor (art. 46 ust. 1), i to on ustala plan finansowy (art. 53). W spółce rolę kierownika pełni zarząd (art. 2 ust. 2 pkt 1). Podmiot tworzący nadzoruje SP ZOZ, także pod kątem gospodarności (art. 121 ust. 1-2). Ochrona zdrowia to zadanie gminy, powiatu i województwa (art. 7 ust. 1 pkt 5 usg, art. 4 ust. 1 pkt 2 usp, art. 14 ust. 1 pkt 2 ustawy o samorządzie województwa).

## Jak szpital kupuje w praktyce

| Kto | Co robi przy zakupie poniżej progu |
|---|---|
| Dyrektor (prezes zarządu w spółce) | Wydaje regulamin zamówień, podpisuje umowy albo upoważnia zastępców |
| Dział zamówień publicznych | Prowadzi zapytania, publikuje je, przyjmuje oferty |
| Dział techniczny, apteka, IT, administracja | Zgłaszają potrzebę i opisują przedmiot zakupu |
| Główny księgowy | Sprawdza, czy wydatek mieści się w planie finansowym |

SP ZOZ wydaje pieniądze w granicach planu finansowego (art. 44 ust. 1 pkt 3 ufp). Nowa dotacja zwiększa plan i robi miejsce na zakup.

Zapytania szpital publikuje w swoim BIP, na stronie internetowej w zakładce „zamówienia” albo na [platformie zakupowej](https://sigov.pl/wiedza/slownik/platforma-zakupowa/). Linku do platformy szukaj w BIP. Część zapytań poniżej progu trafia mailem do kilku firm, jeśli regulamin na to pozwala.

Podobne dostawy, np. leków i materiałów medycznych, SP ZOZ liczy łącznie (art. 30 ust. 2 Pzp). Gdy suma osiąga 170 000 zł netto, zakup idzie według Pzp, a nie zapytaniem. Poniżej progu zostają głównie usługi i roboty o wyraźnie odrębnym przedmiocie.

## Co z tym zrobić

**Krok po kroku**

1. **Spisz szpitale w swoim zasięgu i ich formę prawną.** Ty, 30 minut. KRS albo BIP pokaże, czy to SP ZOZ, czy spółka.
2. **Pobierz regulaminy zamówień.** BIP szpitala, zakładka zamówień lub zarządzeń dyrektora. Gdy regulaminu brak, napisz do działu zamówień. Około 15 minut na szpital.
3. **Spółkę zapytaj o status.** Krótki mail do działu zamówień: czy stosujecie Pzp i jaki termin zapłaty przewiduje wasz wzór umowy. Odpowiedź rozstrzyga, jak się przygotować.
4. **Sprawdź plan postępowań SP ZOZ w BZP.** Pokazuje duże zakupy roku. Twoje zlecenie może być ich częścią albo uzupełnieniem, np. serwis po dostawie sprzętu.
5. **Ustaw sobie sygnał.** Obserwuj porządek obrad rady powiatu, [uchwały budżetowe](https://sigov.pl/wiedza/slownik/uchwala-budzetowa/) i ich zmiany z dotacją lub innym wydatkiem na szpital. Nagrania obrad rady powiatu są w BIP (art. 15 ust. 1a usp).
6. **Przedstaw się działowi technicznemu.** Gdy widzisz dotację na remont, wyślij kierownikowi działu krótki opis usług i referencje. Bez nacisku - dział ma wiedzieć, że istniejesz.
7. **Policz płynność na 60 dni.** Przy SP ZOZ zakładaj najdłuższy dopuszczalny termin, dopóki nie zobaczysz wzoru umowy.

## Przykład: serwis klimatyzacji w szpitalu powiatowym

Serwisujesz klimatyzację i wentylację. W lutym w porządku obrad rady powiatu widzisz zmianę budżetu: dotacja dla szpitala, SP ZOZ, na modernizację bloku operacyjnego. Dzwonisz do działu zamówień szpitala.

- **Ty:** Dzień dobry. Widziałem, że powiat przyznał wam dotację na blok operacyjny. Będzie w tym nowa wentylacja?
- **Kierownik działu zamówień:** Będzie, ale to przetarg powyżej progu. Ogłaszamy w marcu, jest w naszym planie postępowań w BZP.
- **Ty:** Na przetarg jestem za mały. Pytam o serwis po odbiorze. Jak go kupujecie?
- **Kierownik:** Osobno, według regulaminu. Poniżej 170 tysięcy netto publikujemy zapytanie w BIP, u nas z siedmioma dniami na ofertę. Odbiór robót planujemy na wrzesień.
- **Ty:** Czyli zapytanie na serwis jesienią?
- **Kierownik:** Pewnie w październiku, umowa na rok. Referencje proszę wysłać do działu technicznego, bo to jego kierownik opisuje przedmiot zamówienia.
- **Ty:** I ostatnie pytanie: jaki macie termin płatności?
- **Kierownik:** Jesteśmy SP ZOZ, nasz wzór umowy ma 60 dni od doręczenia faktury. Nie 30 jak w starostwie.

W październiku w BIP szpitala pojawia się zapytanie na roczny serwis za około 60 tys. zł netto. Składasz ofertę, w listopadzie podpisujesz umowę i wiesz, że za listopadowy przegląd pieniądze przyjdą w styczniu. Płynność planujesz z tym zapasem.

## Pułapki i ograniczenia

- **Spółka potraktowana jak SP ZOZ.** Firma czeka na zapytanie spółki w BIP, a spółka wybiera wykonawcę po swojemu. Zapobieganie: krok 3 z listy.
- **Termin 30 dni w kalkulacji.** Firma liczy płatność jak od gminy i brakuje jej gotówki w drugim miesiącu. Zapobieganie: przy SP ZOZ zakładaj 60 dni.
- **Zlecenie, które znika w przetargu.** Firma czeka na zapytanie o materiały, a szpital łączy je z innymi dostawami w jedno postępowanie Pzp. Zapobieganie: sprawdź plan postępowań w BZP.
- **Brak umów w rejestrze.** Umów szpitala z NFZ o udzielanie świadczeń w CRU nie ma, bo publikuje je NFZ (art. 34a ust. 5 pkt 6 ufp); umów spółki nie ma wcale, a umów sprzed 1.07.2026 też nie znajdziesz. O umowy spółki, w której samorząd ma pozycję dominującą, możesz za to zapytać wnioskiem o informację publiczną (art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej).
- **Czego tu nie znajdziesz.** Tekst nie opisuje przetargów od 170 000 zł ani ustawy o działalności leczniczej poza tym, co dotyczy zakupów i płatności. Gdy spór dotyczy statusu spółki, porozmawiaj z prawnikiem od zamówień.

## Dla zaawansowanych

**Spółka szpitalna a art. 4 pkt 3 Pzp.** Obie przesłanki, cel niehandlowy i zależność od zamawiających publicznych w jednym z wariantów lit. a-d, muszą wystąpić łącznie. W spółce samorządu prowadzącej szpital samorząd musi mieć co najmniej 51 % kapitału i bezpośrednio większość głosów (art. 6 ust. 9 ustawy o działalności leczniczej), więc lit. b jest spełniona. Komentarz UZP do art. 4 wyłącza z „finansowania” z lit. a środki przekazywane w zamian za konkretne świadczenia z umowy (za wyrokiem TSUE C-380/98); kontrakt z NFZ ma taki charakter, choć komentarz nie wymienia go wprost. Spór dotyczy więc pierwszej przesłanki. Za niehandlowym charakterem przemawia zakaz wypłaty dywidendy w takiej spółce (art. 6 ust. 11). Komentarz UZP przypomina też, że samo działanie w warunkach rynkowych nie przesądza o braku statusu podmiotu prawa publicznego. W praktyce spółki szpitalne prowadzą postępowania według Pzp, np. przetarg nieograniczony Szpitala Wojewódzkiego w Opolu sp. z o.o. ([KIO 376/20, wyrok z 6.03.2020](https://orzeczenia.uzp.gov.pl/Home/PdfContent/14391?Kind=KIO)), ale Izba nie badała tam statusu zamawiającego. Spółka spoza art. 4 Pzp może być jeszcze zamawiającym subsydiowanym: przy budowie szpitala finansowanej w ponad 50 % ze środków publicznych stosuje Pzp od progów unijnych (art. 6 Pzp). Przepisów o gospodarce komunalnej do spółki szpitalnej samorządu się nie stosuje (art. 6 ust. 4 ustawy o działalności leczniczej).

**Termin zapłaty i odsetki.** Ustawa o opóźnieniach odsyła do art. 4 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o działalności leczniczej (art. 4 pkt 4). Spółka mieści się w pkt 1, więc jako zamawiający publiczny ma limit 30 dni (art. 8 ust. 2); dłuższy termin w umowie zastępuje 30 dni, a przy SP ZOZ 60 dni (art. 13 ust. 2 pkt 3-4). Spółka spoza art. 4 Pzp podlega art. 7 ust. 2: do 60 dni, chyba że strony wyraźnie ustalą dłuższy termin, a ustalenie nie jest rażąco nieuczciwe wobec wierzyciela. Gdy taka spółka jest dużym przedsiębiorcą, a ty mikro, małym lub średnim, 60 dni jest sztywne (art. 7 ust. 2a). Odsetki: stopa referencyjna NBP plus 8 punktów procentowych przy publicznym podmiocie leczniczym, plus 10 w pozostałych transakcjach (art. 4 pkt 3); przy SP ZOZ należą się po 60 dniach, choćby umowa przewidywała więcej (art. 8 ust. 4a).

**Dotacje.** Środki na remonty i inwestycje podmiot leczniczy dostaje tylko w zakresie służącym świadczeniom finansowanym ze środków publicznych, w wysokości ograniczonej wzorem opartym na udziale przychodów z tych świadczeń (art. 114 ust. 2-4) i po pozytywnej opinii z art. 95d ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, chyba że nie jest wymagana (art. 115 ust. 4a). Do samego przekazania środków Pzp się nie stosuje (art. 115 ust. 5), ale zakupy z tych pieniędzy szpital robi według swoich zasad. Środki trzeba wykorzystać najpóźniej do 31 grudnia roku budżetowego (art. 116 ust. 1 pkt 4), więc dotacja to zwykle zakup jeszcze w tym samym roku. Kondycję SP ZOZ pokazuje raport o sytuacji ekonomiczno-finansowej, publikowany co roku w BIP (art. 53a ust. 1).

**W Sigov**

Szpital kupuje według regulaminu, ale potrzeba rodzi się wcześniej, w decyzjach jego właściciela. Sigov pokazuje, gdzie w samorządzie pojawia się taka potrzeba, zanim stanie się zapytaniem.

## Pytania

### Czy szpital musi stosować Pzp?
Tak, jeśli jest SP ZOZ i zakup jest wart co najmniej 170 000 zł netto (art. 2 ust. 1 pkt 1 i art. 4 pkt 1 Pzp). Spółka szpitalna - tylko gdy jest zamawiającym z art. 4 pkt 3 Pzp.

### Ile dni szpital ma na zapłatę?
SP ZOZ może wpisać do umowy najwyżej 60 dni od doręczenia faktury (art. 8 ust. 2 ustawy o opóźnieniach). Jeśli umowa przewiduje dłuższy, w jego miejsce wchodzi 60 dni (art. 13 ust. 2 pkt 4). Spółka szpitalna z 60 dni nie korzysta: jako zamawiający publiczny ma 30 dni, a poza Pzp co do zasady do 60 dni (sekcja „Co mówi prawo”).

### Gdzie szukać zapytań ofertowych szpitala?
W BIP szpitala i na platformie zakupowej, do której link jest w BIP. Część zapytań szpital wysyła mailem do wybranych firm, gdy pozwala na to regulamin.

### Czy umowy szpitala zobaczę w Centralnym Rejestrze Umów?
Tak, umowy SP ZOZ na dostawy, usługi i roboty zawarte od 1.07.2026 (art. 34a ust. 1 ufp). Umów spółki szpitalnej nie, bo nie jest jednostką sektora finansów publicznych.

## Źródła

1. [Ustawa z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz.U. 2026 poz. 793)](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20260000793)
2. [Ustawa z dnia 25 lipca 2025 r. o zmianie ustawy - Prawo zamówień publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2025 poz. 1173) - próg 170 000 zł](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20250001173)
3. [Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U. 2025 poz. 1483)](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20250001483)
4. [Ustawa z dnia 4 grudnia 2025 r. zmieniająca ustawę o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. 2025 poz. 1844) - Centralny Rejestr Umów](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20250001844)
5. [Ustawa z dnia 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych (t.j. Dz.U. 2023 poz. 1790)](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20230001790)
6. [Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t.j. Dz.U. 2025 poz. 1684)](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20250001684)
7. [Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. 2026 poz. 662)](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20260000662)
8. [Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (t.j. Dz.U. 2026 poz. 720)](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20260000720)
9. [Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (t.j. Dz.U. 2026 poz. 156)](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20260000156)
10. [Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. 2022 poz. 902)](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20220000902)
11. [Wyrok KIO z 6 marca 2020 r., KIO 376/20](https://orzeczenia.uzp.gov.pl/Home/PdfContent/14391?Kind=KIO)
12. [UZP - e-komentarz do Pzp, art. 4 (zamawiający publiczni)](https://ekomentarzpzp.uzp.gov.pl/prawo-zamowien-publicznych/art-4)

## Dalej

- [Spółki komunalne i zamówienia sektorowe - kto kupuje według Pzp, a kto według regulaminu](https://sigov.pl/wiedza/spolki-komunalne-i-zamowienia-sektorowe/)
- [Regulamin zamówień gminy - co w nim przeczytać, zanim złożysz ofertę](https://sigov.pl/wiedza/regulamin-zamowien-gminy-co-przeczytac/)
- [Jednostka sektora finansów publicznych](https://sigov.pl/wiedza/slownik/jednostka-sektora-finansow-publicznych/)