--- tytul: Fundusz sołecki adres: https://sigov.pl/wiedza/slownik/fundusz-solecki/ rodzaj: haslo autor: Piotr Cieluchowski autor_rola: Co-founder Sigov stan_prawny_na: 2026-10-24 zrodla_sprawdzono: 2026-10-24 --- # Fundusz sołecki Fundusz sołecki to wyodrębnione w budżecie gminy środki na przedsięwzięcia, które mieszkańcy sołectwa wskazują we wniosku uchwalonym przez zebranie wiejskie (art. 2 ust. 6 i art. 5 ust. 2 ustawy o funduszu sołeckim). O wyodrębnieniu funduszu decyduje rada gminy uchwałą (art. 2 ust. 1 tej ustawy), a sołectwo jest jednostką pomocniczą gminy (art. 5 ust. 1 usg). **W skrócie** - Fundusz sołecki to część budżetu gminy, o której przeznaczeniu decydują mieszkańcy sołectwa: zebranie wiejskie uchwala wniosek z listą przedsięwzięć (art. 5 ust. 1-3 ustawy o funduszu sołeckim). - O tym, czy fundusz w ogóle powstaje, decyduje rada gminy uchwałą podjętą najpóźniej **31 marca** roku przed rokiem budżetowym (art. 2 ust. 1-2). Kwota dla sołectwa wynika ze wzoru, który uwzględnia liczbę mieszkańców sołectwa (art. 3 ust. 1). - Zadania z funduszu są małe: wiaty, place zabaw, oświetlenie, remont świetlicy. Prawie zawsze to zakupy poniżej progu Pzp. ## Co mówi prawo | Przepis | Co stanowi | |---|---| | art. 2 ust. 1-4 ustawy o funduszu sołeckim | rada uchwałą wyraża albo nie wyraża zgody na wyodrębnienie funduszu; uchwała podjęta po 31 marca roku poprzedzającego rok budżetowy jest nieważna; zgoda działa na kolejne lata, odmowa tylko na rok następny | | art. 2 ust. 6-7 | przedsięwzięcia muszą być zadaniami własnymi gminy, służyć poprawie warunków życia mieszkańców i być zgodne ze strategią rozwoju gminy; można też usuwać skutki klęski żywiołowej | | art. 3 ust. 1-2 | kwota dla sołectwa: (2 + liczba mieszkańców sołectwa / 100) × kwota bazowa gminy, najwyżej dziesięciokrotność kwoty bazowej; wójt podaje sołtysom kwoty do 31 lipca | | art. 4 ust. 1 | rada może zwiększyć fundusz uchwałą podjętą do 30 czerwca roku poprzedzającego rok budżetowy | | art. 5 ust. 2-4 | wniosek uchwala zebranie wiejskie z inicjatywy sołtysa, rady sołeckiej lub co najmniej 15 pełnoletnich mieszkańców; zawiera przedsięwzięcia z oszacowaniem kosztów i uzasadnieniem; sołtys przekazuje go wójtowi do 30 września | | art. 5 ust. 5-10 (od 1.01.2026) | wójt w 7 dni odrzuca cały wniosek albo pojedyncze przedsięwzięcia niespełniające warunków; sołtys może w 7 dni podtrzymać wniosek albo w 14 dni przekazać wniosek ponownie uchwalony przez zebranie wiejskie; rada rozstrzyga w 30 dni, a jej rozstrzygnięcie wiąże wójta | | art. 7 ust. 1-3 | zmiana przedsięwzięć w trakcie roku: wniosek sołectwa po uchwaleniu budżetu, najpóźniej do 31 października, bez przekroczenia przyznanej kwoty | | art. 3 ust. 6-8 | niewykorzystane środki wygasają z końcem roku; w następnym roku gmina dostaje z budżetu państwa zwrot 20, 30 lub 40 % wydatków, zależnie od zamożności gminy | | art. 5 ust. 1, art. 36 ust. 1 usg | sołectwo jest jednostką pomocniczą gminy; jego organy to zebranie wiejskie i sołtys | Zakup z funduszu prowadzi gmina, nie sołtys. Poniżej 170 000 zł netto robi to według własnego regulaminu (art. 2 ust. 1 pkt 1 Pzp). ## Co to znaczy dla ciebie Lista zadań z wniosków sołectw to gotowa lista przyszłych drobnych zakupów w gminie wiejskiej. Sygnał: wnioski trafiają do wójta do 30 września, a projekt budżetu w listopadzie pokazuje nazwę zadania, sołectwo i kwotę. Zakupy wypadają w roku budżetowym, często wiosną i latem, bo pieniądze niewydane do końca roku wygasają. Kontakt ze strony sołtysa daje ci wiedzę o potrzebie, ale ofertę składasz w urzędzie gminy. ## Częste pomyłki - **Sołtys jako zamawiający.** Umowę zawiera gmina. Sołtys może tylko pomóc ustalić potrzebę. - **Fundusz w każdej gminie.** Rada może go nie wyodrębnić. Sprawdź uchwałę rady. - **Dowolna zmiana zadania w trakcie roku.** Zmianę przedsięwzięć uchwala zebranie wiejskie, wniosek trafia do wójta najpóźniej do 31 października i nie może przekroczyć przyznanej kwoty (art. 7 ust. 1-2 ustawy o funduszu sołeckim). ## Dla zaawansowanych Ustawa z 12.09.2025 (Dz.U. 2025 poz. 1436), od 1.01.2026: wójt może odrzucić pojedyncze przedsięwzięcie, nie tylko cały wniosek; sołtys ma 14 dni na przekazanie ponownie uchwalonego wniosku; art. 5 ust. 11 uchylono, choć art. 7 ust. 4 nadal do niego odsyła. Nowy art. 7a pozwala wyodrębnić podobne środki dla innych jednostek pomocniczych, np. osiedli. Ta sama ustawa dodała art. 48 ust. 1b usg: wójt może upoważnić sołtysa do umów o zarządzanie mieniem komunalnym w zakresie ze statutu; sołtys działa wtedy w imieniu gminy. Zwrot z budżetu państwa nie obejmuje kwoty zwiększonej przez radę (art. 4 ust. 4), a art. 3 ust. 8 nie przewiduje go dla gmin z kwotą bazową powyżej 200 % średniej krajowej. W programie postępowania naprawczego gmina co do zasady nie ponosi wydatków z funduszu (art. 240a ust. 5 pkt 5 ufp). ## Podstawa prawna - Ustawa o funduszu sołeckim, Dz.U. 2014 poz. 301 (bez tekstu jednolitego): art. 2-5, 7, 7a; zmiany: Dz.U. 2025 poz. 1436 (art. 2). - Ustawa o samorządzie gminnym, t.j. Dz.U. 2026 poz. 662: art. 5 ust. 1, art. 36 ust. 1, art. 48 ust. 1b. - Ustawa o finansach publicznych, t.j. Dz.U. 2025 poz. 1483: art. 240a ust. 5 pkt 5. - Pzp, t.j. Dz.U. 2026 poz. 793: art. 2 ust. 1 pkt 1. ## Źródła 1. [Ustawa z dnia 21 lutego 2014 r. o funduszu sołeckim (Dz.U. 2014 poz. 301)](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20140000301) 2. [Ustawa z dnia 12 września 2025 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz ustawy o funduszu sołeckim (Dz.U. 2025 poz. 1436)](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20250001436) 3. [Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. 2026 poz. 662)](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20260000662) 4. [Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U. 2025 poz. 1483)](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20250001483) 5. [Ustawa z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz.U. 2026 poz. 793)](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20260000793) ## Dalej - [Co gminy kupują poniżej progu - przegląd po branżach](https://sigov.pl/wiedza/co-gminy-kupuja-ponizej-progu/) - [Budżet obywatelski](https://sigov.pl/wiedza/slownik/budzet-obywatelski/)