---
tytul: Wadium
adres: https://sigov.pl/wiedza/slownik/wadium/
rodzaj: haslo
autor: Piotr Cieluchowski
autor_rola: Co-founder Sigov
stan_prawny_na: 2026-10-24
zrodla_sprawdzono: 2026-10-24
---

# Wadium

Wadium to zabezpieczenie oferty w pieniądzu, gwarancji albo poręczeniu, którego zamawiający może żądać od wykonawców w postępowaniu według Prawa zamówień publicznych (art. 97 ust. 1 i 7 Pzp). Od progów unijnych wadium nie może przekroczyć 3 % wartości zamówienia (art. 97 ust. 2 Pzp), a w trybie podstawowym, poniżej progów unijnych, kwota wadium wskazana w SWZ nie może przekroczyć 1,5 % (art. 281 ust. 4 Pzp).

**W skrócie**

- Wadium to pieniądze albo gwarancja, które wnosisz przed upływem terminu składania ofert. Zamawiający może go żądać, ale nie musi (art. 97 ust. 1 Pzp).
- W trybie podstawowym wadium wynosi najwyżej 1,5 % wartości zamówienia (art. 281 ust. 4 Pzp). Od progów unijnych limit to 3 % (art. 97 ust. 2 Pzp).
- Poniżej 170 000 zł netto Pzp nie wymaga wadium. Zamawiający może je jednak wprowadzić w zapytaniu albo regulaminie - wtedy je wnosisz.

## Co mówi prawo

| Kwestia | Reguła | Przepis |
|---|---|---|
| Czy wadium jest obowiązkowe | nie, zamawiający „może żądać” | art. 97 ust. 1 Pzp |
| Wysokość od progów unijnych | do 3 % wartości zamówienia | art. 97 ust. 2 Pzp |
| Wysokość w trybie podstawowym | do 1,5 % wartości zamówienia; art. 266 wyłącza limit 3 % | art. 281 ust. 4, art. 266 Pzp |
| Kiedy wnieść | przed upływem terminu składania ofert, utrzymać do końca terminu związania ofertą | art. 97 ust. 5 Pzp |
| Formy | pieniądz, gwarancja bankowa, gwarancja ubezpieczeniowa, poręczenie podmiotów z ustawy o PARP; wybiera wykonawca; gwarancję lub poręczenie przekazujesz w oryginale, w postaci elektronicznej | art. 97 ust. 7 i 10 Pzp |
| Zwrot | do 7 dni, np. od zawarcia umowy albo upływu terminu związania ofertą | art. 98 ust. 1 Pzp |
| Zatrzymanie | m.in. gdy wybrany wykonawca odmówi podpisania umowy albo nie wniesie zabezpieczenia | art. 98 ust. 6 Pzp |

Brak wadium albo wadium wniesione nieprawidłowo oznacza odrzucenie oferty (art. 226 ust. 1 pkt 14 Pzp).

## Co to znaczy dla ciebie

Wadium zamraża gotówkę albo limit gwarancyjny na czas od złożenia oferty do zwrotu. Przy usłudze za 800 000 zł netto w trybie podstawowym to najwyżej 12 000 zł na ofertę. Gwarancja ubezpieczeniowa kosztuje prowizję, ale nie zamraża gotówki; jej wystawienie trwa, więc zamów ją zaraz po przeczytaniu SWZ. Sygnał: wymagania dotyczące wadium, w tym kwotę, zamawiający podaje w SWZ (art. 281 ust. 2 pkt 10 Pzp).

## Częste pomyłki

- **„Wadium zawsze 3 %”.** Poniżej progów unijnych limit 3 % nie obowiązuje. W trybie podstawowym górna granica to 1,5 %.
- **Gwarancja krótsza niż termin związania ofertą.** Wadium trzeba utrzymać nieprzerwanie. Przy przedłużeniu terminu przedłużasz też wadium (art. 97 ust. 6 Pzp).
- **Wadium w zapytaniu ofertowym „z Pzp”.** Poniżej 170 000 zł netto obowiązuje tylko to, co zamawiający napisał w zapytaniu albo regulaminie.
- **Wniosek o zwrot wadium przed końcem postępowania.** Po wyborze innej oferty możesz poprosić o zwrot (art. 98 ust. 2 pkt 3 Pzp), ale tracisz wtedy prawo do odwołania, a twoja oferta podlega odrzuceniu - nie wróci do gry, gdy zwycięzca odpadnie (art. 98 ust. 3, art. 226 ust. 1 pkt 14).

## Dla zaawansowanych

W wariancie z negocjacjami (art. 275 pkt 3) opis potrzeb i wymagań nie obejmuje wadium (art. 282 ust. 2 pkt 1 pomija art. 281 ust. 2 pkt 10), a ofert wstępnych nie odrzuca się za jego brak (art. 287 ust. 2). Komentarz UZP do art. 287 tłumaczy to wprost: opis potrzeb i wymagań nie przewiduje żądania wadium, zamawiający podaje je dopiero w SWZ po negocjacjach (e-komentarz UZP, art. 287). Ta SWZ zawiera informacje z art. 281 ust. 2, więc obowiązuje limit 1,5 % (art. 295 ust. 3, art. 281 ust. 4). Przy ofertach częściowych wadium ustala się osobno dla każdej części (art. 97 ust. 3). Poniżej 170 000 zł, gdy zamawiający organizuje przetarg w rozumieniu Kodeksu cywilnego, wadium regulują jego warunki i art. 70⁴ kc.

## Podstawa prawna

Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz.U. 2026 poz. 793): art. 2 ust. 1 pkt 1, art. 97, art. 98, art. 226 ust. 1 pkt 14, art. 266, art. 281 ust. 2 pkt 10 i ust. 4, art. 282 ust. 2 pkt 1, art. 287 ust. 2, art. 295 ust. 3. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. 2026 poz. 795): art. 70¹, art. 70⁴. Komentarz UZP do art. 287 Pzp (Prawo zamówień publicznych. Komentarz, wyd. II, red. H. Nowak, M. Winiarz, Urząd Zamówień Publicznych, e-komentarz).

## Źródła

1. [Ustawa z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz.U. 2026 poz. 793)](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20260000793)
2. [Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. 2026 poz. 795)](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20260000795)
3. [Prawo zamówień publicznych. Komentarz, wyd. II, red. H. Nowak, M. Winiarz, Urząd Zamówień Publicznych (e-komentarz) - komentarz do art. 287 (wadium w wariancie art. 275 pkt 3)](https://ekomentarzpzp.uzp.gov.pl/prawo-zamowien-publicznych/art-287)

## Dalej

- [Zabezpieczenie należytego wykonania umowy](https://sigov.pl/wiedza/slownik/zabezpieczenie-nalezytego-wykonania/)
- [Tryb podstawowy](https://sigov.pl/wiedza/slownik/tryb-podstawowy/)