---
tytul: Waloryzacja wynagrodzenia
adres: https://sigov.pl/wiedza/slownik/waloryzacja/
rodzaj: haslo
autor: Piotr Cieluchowski
autor_rola: Co-founder Sigov
stan_prawny_na: 2026-10-24
zrodla_sprawdzono: 2026-10-24
---

# Waloryzacja wynagrodzenia

Waloryzacja wynagrodzenia to zmiana wysokości wynagrodzenia wykonawcy w trakcie umowy, gdy zmienią się ceny materiałów lub koszty realizacji zamówienia. Umowa w sprawie zamówienia publicznego na roboty budowlane, dostawy lub usługi zawarta na okres dłuższy niż 6 miesięcy musi zawierać postanowienia o takiej zmianie, w tym jej maksymalną wartość (art. 439 ust. 1-2 Pzp).

**W skrócie**

- Umowa Pzp na roboty, dostawy lub usługi zawarta na ponad 6 miesięcy musi zawierać klauzulę waloryzacyjną (art. 439 ust. 1 Pzp).
- Waloryzacja działa w obie strony: przy wzroście i przy spadku cen lub kosztów (art. 439 ust. 4 Pzp).
- Poniżej 170 000 zł netto Pzp jej nie wymaga. Liczy się to, co zapisano w umowie.

## Co mówi prawo

Art. 439 ust. 2 Pzp wymaga, by umowa określała:

| Element klauzuli | Przepis |
|---|---|
| poziom zmiany cen lub kosztów, od którego strony mogą żądać zmiany wynagrodzenia, i początkowy termin jej ustalenia | art. 439 ust. 2 pkt 1 |
| sposób ustalania zmiany: wskaźnik, np. ogłaszany przez Prezesa GUS, albo inna podstawa, np. wykaz materiałów | art. 439 ust. 2 pkt 2 |
| sposób określenia wpływu zmiany na koszt wykonania i okresy, w których może następować zmiana | art. 439 ust. 2 pkt 3 |
| maksymalną wartość zmiany wynagrodzenia | art. 439 ust. 2 pkt 4 |

Jeśli umowę zawarto po upływie 180 dni od terminu składania ofert, zmianę liczy się od dnia otwarcia ofert, chyba że zamawiający wskazał termin wcześniejszy (art. 439 ust. 3 Pzp). Wykonawca, któremu zmieniono wynagrodzenie, musi odpowiednio zmienić wynagrodzenie podwykonawcy, jeśli jego umowa dotyczy robót, dostaw lub usług i trwa ponad 6 miesięcy (art. 439 ust. 5 Pzp). Zamawiający może wprowadzić waloryzację także do krótszej umowy - wtedy stosuje art. 439 ust. 2-4 (art. 440 Pzp). Zmiana umowy według takiej klauzuli nie wymaga nowego postępowania, niezależnie od jej wartości (art. 455 ust. 1 pkt 1 Pzp).

## Co to znaczy dla ciebie

Klauzula waloryzacyjna jest w projektowanych postanowieniach umowy w SWZ. Przeczytaj ją przed wyceną. Sprawdź próg, od którego zmiana działa, wskaźnik i limit. Przy niskim limicie ryzyko wzrostu cen nadal jest po twojej stronie i musisz je wliczyć w cenę oferty. Zastrzeżenie do klauzuli możesz zgłosić pytaniem do SWZ albo odwołaniem do KIO na projektowane postanowienie umowy (art. 513 pkt 1 Pzp).

## Częste pomyłki

- **„Waloryzacja tylko w górę”.** Spadek cen też zmienia wynagrodzenie, jeśli przekroczy próg z umowy.
- **Zapomniany podwykonawca.** Obowiązek przeniesienia waloryzacji na podwykonawcę wynika z ustawy, nie tylko z umowy.
- **Waloryzacja w zleceniu poniżej progu.** Art. 439 tam nie obowiązuje, więc liczy się klauzula w umowie. Bez niej zostaje sąd. Przy nadzwyczajnej zmianie stosunków może zmienić wysokość świadczenia (art. 357¹ Kodeksu cywilnego), a przy ryczałcie w umowie o dzieło podwyższyć ryczałt, gdy grozi ci rażąca strata (art. 632 § 2 kc). To wyjątki, nie mechanizm na co dzień.

## Dla zaawansowanych

Art. 439 ust. 4 każe liczyć zmianę cen lub kosztów względem tych przyjętych do ustalenia wynagrodzenia w ofercie. Niezależnie od art. 439 umowa dłuższa niż 12 miesięcy musi przewidywać zmianę wynagrodzenia przy zmianie stawki VAT lub akcyzy, płacy minimalnej, zasad lub stawek składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne oraz wpłat do PPK, jeśli wpływają na twoje koszty (art. 436 pkt 4 lit. b Pzp). Gdy umowa ma klauzulę waloryzacyjną, limity zmian z art. 455 ust. 1 pkt 3-4 i ust. 2 liczy się od zmienionej ceny (art. 455 ust. 4). Art. 439 nie zmieniał się po tekście jednolitym Dz.U. 2026 poz. 793.

## Podstawa prawna

Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz.U. 2026 poz. 793): art. 2 ust. 1 pkt 1, art. 436 pkt 4 lit. b, art. 439, art. 440, art. 455 ust. 1 pkt 1 i ust. 4, art. 513 pkt 1. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. 2026 poz. 795): art. 357¹, art. 632.

## Źródła

1. [Ustawa z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz.U. 2026 poz. 793)](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20260000793)
2. [Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. 2026 poz. 795)](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20260000795)

## Dalej

- [Zabezpieczenie należytego wykonania umowy](https://sigov.pl/wiedza/slownik/zabezpieczenie-nalezytego-wykonania/)
- [Kryteria oceny ofert](https://sigov.pl/wiedza/slownik/kryteria-oceny-ofert/)