---
tytul: Zmiana WPF zarządzeniem wójta - co firmy muszą śledzić w BIP
adres: https://sigov.pl/wiedza/zmiana-wpf-zarzadzeniem-wojta/
rodzaj: artykul
format: poradnik
kategoria: Budżet i sesje rady
autor: Piotr Cieluchowski
autor_rola: Co-founder Sigov
stan_prawny_na: 2026-10-28
zrodla_sprawdzono: 2026-10-28
---

# Zmiana WPF zarządzeniem wójta - co firmy muszą śledzić w BIP

Część zmian w wieloletniej prognozie finansowej gminy nie przechodzi już przez sesję rady. Ten tekst jest dla firm, które śledzą inwestycje gmin: co zmieniła nowelizacja ufp, gdzie szukać zarządzeń wójta i jak z wykazu przedsięwzięć wyczytać, co gmina kupi i kiedy.

**W skrócie**

- Od 14 kwietnia 2026 r. rada gminy może upoważnić wójta (burmistrza, prezydenta miasta) do zmiany limitów wydatków i limitów zobowiązań każdego przedsięwzięcia w [WPF](https://sigov.pl/wiedza/slownik/wpf/), nie tylko unijnego (art. 232 ust. 2 ufp).
- Wójt robi to zarządzeniem, bez sesji. Takiej zmiany nie ma w porządku obrad ani w projektach uchwał - szukasz jej w rejestrze zarządzeń w BIP.
- Warunki są trzy: upoważnienie rady, zmiana wynika ze zmian w realizacji przedsięwzięcia i nie pogarsza wyniku budżetu w żadnym roku WPF.
- Zmiany budżetów na 2026 r. idą jeszcze według starych przepisów, więc w pełni nowe zasady zadziałają przy budżetach na 2027 r.
- Następny krok: w projekcie uchwały o WPF na 2027 r. sprawdź, czy rada daje wójtowi takie upoważnienie.

Wtorek, 8:15. Kawa, laptop, lista gmin.

„Sesja w gminie, w której robiliśmy chodniki, była w czwartek. O naszej drodze ani słowa” - mówisz.

„A zarządzenia przeglądałeś?” - pyta wspólnik. „Wójt w zeszłym tygodniu podniósł limit na tę przebudowę. Prawie pół miliona więcej na ten rok.”

„Bez rady?”

„Rada dała mu upoważnienie w grudniu, w uchwale o WPF. Teraz takie rzeczy załatwia sam. Przetarg pewnie wróci za miesiąc.”

## Co się zmieniło 14 kwietnia 2026 r.

[Wieloletnia prognoza finansowa](https://sigov.pl/wiedza/slownik/wpf/) (WPF) to plan finansów gminy na rok budżetowy i co najmniej trzy kolejne lata (art. 227 ust. 1 ufp). W załączniku gmina wypisuje przedsięwzięcia wieloletnie: inwestycje i programy rozłożone na kilka lat. Przy każdym podaje nazwę i cel, jednostkę odpowiedzialną, okres realizacji, łączne nakłady, limity wydatków na poszczególne lata i limit zobowiązań (art. 226 ust. 3 ufp).

Limity przedsięwzięć zmienia rada. Ustawa o finansach publicznych (ufp) od lat pozwalała jej przekazać to wójtowi. Ale tylko przy przedsięwzięciach finansowanych ze środków europejskich albo innych zagranicznych środków bezzwrotnych. Nowelizacja ufp (Dz.U. 2026 poz. 426, art. 1 pkt 49) zdjęła to ograniczenie. Weszła w życie 14 kwietnia 2026 r. (art. 23 tej ustawy).

| | Do 13.04.2026 | Od 14.04.2026 |
|---|---|---|
| Których przedsięwzięć może dotyczyć upoważnienie dla wójta | tylko finansowanych z udziałem środków europejskich albo innych zagranicznych środków bezzwrotnych (dawny art. 232 ust. 2 ufp: środki europejskie z art. 2 pkt 5 i środki z art. 5 ust. 1 pkt 3) | każdego przedsięwzięcia, „w tym” unijnego (art. 232 ust. 2 ufp) |
| Co wójt zmienia z upoważnienia | limity zobowiązań i kwoty wydatków przedsięwzięcia, środki na współfinansowanie (w tym wkład własny) i zmiany po rozstrzygniętych konkursach | to samo; wkład własny i konkursy przeniesione do ust. 3, z dopisanymi projektami wybranymi w perspektywie 2021-2027 |
| Warunek | zmiany w realizacji przedsięwzięcia, bez pogorszenia wyniku budżetu w każdym roku WPF | bez zmian |
| Droga, ulica albo szkoła z pieniędzy gminy | limity zmienia tylko rada, uchwałą na sesji | rada uchwałą albo wójt zarządzeniem, jeśli rada go upoważniła |
| Plan wydatków w budżecie (art. 258 ust. 1 pkt 4 lit. b ufp) | upoważnienie tylko przy przedsięwzięciach z udziałem środków zagranicznych | przy każdym przedsięwzięciu; przy zmianach budżetu na 2026 r. stare brzmienie (art. 10 nowelizacji) |
| Gdzie widzisz zmianę limitu przedsięwzięcia własnego gminy | projekt uchwały w materiałach sesji | także rejestr zarządzeń w BIP |

Od kiedy liczyć? Przepis obowiązuje od 14.04.2026. Do zmian uchwał budżetowych na 2026 r. stosuje się jednak przepisy dotychczasowe (art. 10 nowelizacji). Zmian samej WPF ten artykuł nie wymienia, a ustawa wprost tego nie rozstrzyga. Praktyczny wniosek: w pełni nowe zasady zobaczysz przy budżetach i WPF na 2027 r., czyli od stycznia.

## Dlaczego to ważne, jeśli sprzedajesz gminom

Przedsięwzięcie w WPF to [sygnał zakupowy](https://sigov.pl/wiedza/slownik/sygnal-zakupowy/): gmina zapisała nazwę inwestycji, kwotę i lata, w których chce ją zrobić. Każda zmiana limitu to nowa informacja o tym samym zakupie. Wyższy limit na bieżący rok, przesunięcie pieniędzy na kolejny rok, nowy limit zobowiązań - to dla ciebie potencjalny lead albo ostrzeżenie. Trzeba o nim wiedzieć i wiedzieć, co z nim zrobić.

Do tej pory wystarczało pilnować sesji rady: zmiana limitu przedsięwzięcia finansowanego z pieniędzy gminy przechodziła przez uchwałę, a projekt uchwały był w materiałach sesji. Jak je czytać, opisujemy w tekście [Sesja rady gminy jako zapowiedź zakupu](https://sigov.pl/wiedza/sesja-rady-gminy-zapowiedz-zakupu/). Teraz część tych zmian może zapaść zarządzeniem wójta, czyli jego własną decyzją, bez głosowania. Zarządzenie nie trafia do porządku obrad. Kto czyta tylko sesje, dowie się o nim z kolejnej uchwały o WPF albo z ogłoszenia o zamówieniu.

## Co mówi prawo: kto zmienia WPF i w jakich granicach

W ufp „zarząd jednostki samorządu terytorialnego” to w gminie wójt, burmistrz albo prezydent miasta (art. 2 pkt 2 ufp). Tylko on ma inicjatywę w sprawie WPF i jej zmian (art. 230 ust. 1 ufp).

| Przepis | Co stanowi | Co to dla ciebie znaczy |
|---|---|---|
| art. 232 ust. 1 ufp | Zmiany WPF, poza limitami zobowiązań i kwotami wydatków na przedsięwzięcia, wprowadza wójt | Zarządzenia w sprawie WPF były zawsze, ale bez limitów przedsięwzięć; te wójt zmienia tylko z upoważnienia rady |
| art. 231 ust. 1 ufp | Zmiana kwot wydatków na przedsięwzięcia może wynikać z uchwały rady zmieniającej zakres albo wstrzymującej przedsięwzięcie | O zakresie i wstrzymaniu inwestycji nadal decyduje rada, na sesji |
| art. 232 ust. 2 ufp (od 14.04.2026) | Rada może upoważnić wójta do zmian limitów zobowiązań i kwot wydatków na realizację przedsięwzięcia, w związku ze zmianami w realizacji, bez pogorszenia wyniku budżetu w każdym roku WPF | Korekty limitów już wpisanych inwestycji mogą przyjść zarządzeniem |
| art. 232 ust. 3 ufp (od 14.04.2026) | Upoważnienie obejmuje też zmiany, w tym wkładu własnego, wynikające z rozstrzygniętych konkursów i projektów wybranych w programach unijnych | Dotacja przyznana gminie może zmienić limity bez sesji |
| art. 228 ust. 1 pkt 1 ufp | Uchwała o WPF może upoważnić wójta do zaciągania zobowiązań związanych z przedsięwzięciami z WPF | Wyższy limit zobowiązań to pole do większej umowy |
| art. 230 ust. 8-9 ufp, art. 90 ust. 2 usg | Zarządzenia w sprawie WPF trafiają do regionalnej izby obrachunkowej, elektronicznie, w 7 dni | Zarządzenie przechodzi kontrolę izby, ale nie sesję |
| art. 11 ust. 1 pkt 7 ustawy o RIO, art. 91 ust. 1 usg | Izba nadzoruje uchwały i zarządzenia w sprawie WPF; nieważność stwierdza w 30 dni od doręczenia | Przez około miesiąc od wydania zarządzenie może jeszcze upaść |

Z tych przepisów wynikają cztery granice. Po pierwsze, bez uchwały rady wójt limitów przedsięwzięć nie zmieni: rada „może upoważnić”, ale nie musi. Po drugie, przepis mówi o zmianach „w realizacji tego przedsięwzięcia”, czyli takiego, które już jest w WPF. Nowe przedsięwzięcie dopisuje rada. Wyjątek to obszar objęty stanem klęski żywiołowej, epidemii lub zagrożenia epidemicznego, gdzie wójt może sam wprowadzić do WPF nową inwestycję (art. 257a pkt 3 ufp).

Po trzecie, zmiana nie może pogorszyć wyniku budżetu w żadnym roku WPF. Jeśli wójt podnosi limit jednej inwestycji na 2027 r., musi to pokryć w tym samym roku: niższym limitem innej pozycji albo wyższymi dochodami. Dlatego jedno zarządzenie może zawierać dwie zmiany naraz - jedna pozycja rośnie, druga maleje. Po czwarte, decyzja o zakresie i wstrzymaniu przedsięwzięcia zostaje przy radzie (art. 231 ust. 1 ufp).

Zarządzenie przechodzi kontrolę izby, ale nie przechodzi przez sesję.

Te same przepisy ufp dotyczą powiatów i województw, gdzie zmiany wprowadza zarząd powiatu albo województwa. Ten tekst opisuje gminę.

## Gdzie szukać zarządzenia i jak je rozpoznać

Zarządzenie nie przechodzi przez sesję, więc nie ma go w zawiadomieniu o sesji ani w projektach uchwał. Szukaj go w [Biuletynie Informacji Publicznej](https://sigov.pl/wiedza/instytucje/bip/) gminy, w rejestrze zarządzeń wójta, burmistrza albo prezydenta. Bywa też w zakładce budżetu lub WPF. Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie wymienia zarządzeń budżetowych wśród dokumentów, które trzeba publikować w BIP. Jeśli zarządzenia tam nie ma, złóż wniosek o informację publiczną (art. 10 ust. 1 tej ustawy).

Jak często tam zaglądać? Policzyliśmy to na danych Ministerstwa Finansów o WPF próby gmin, miast i powiatów z lat 2024-2025. W połowie z nich na jeden rok przypadało co najmniej 12 dokumentów w sprawie WPF: uchwała o WPF i kolejne zmiany. Kolejna zmiana przychodziła w połowie przypadków w ciągu 4 tygodni od poprzedniej. Przedsięwzięcia wieloletnie stanowiły w połowie przypadków co najmniej trzy czwarte planu wydatków majątkowych. To dane sprzed nowelizacji, liczone łącznie dla uchwał i zarządzeń. Traktuj je jako rząd wielkości. Przy takim tempie wystarczy przegląd raz w tygodniu.

*Dane: Ministerstwo Finansów, wieloletnie prognozy finansowe jednostek samorządu terytorialnego w systemie BeSTi@ (publiczne API), lata 2024-2025; obliczenia Sigov.*

Po czym poznasz właściwe zarządzenie? Po tytule i po podstawie prawnej.

| Co widzisz | Co to znaczy | Czy czytać dalej |
|---|---|---|
| Tytuł „w sprawie zmiany wieloletniej prognozy finansowej” | Zarządzenie zmienia WPF | Tak, otwórz podstawę prawną |
| Podstawa prawna: art. 232 ust. 2 ufp i paragraf uchwały rady z upoważnieniem | Zmiana limitów przedsięwzięć z upoważnienia rady | Tak, to ten typ, o którym jest ten tekst |
| Podstawa prawna: tylko art. 232 ust. 1 ufp | Zmiana pozostałych pozycji WPF, np. po zmianie budżetu zarządzeniem | Zerknij do wykazu przedsięwzięć; limity nie powinny się zmienić |
| Tytuł „w sprawie zmian w budżecie” albo „zmiany planu dochodów i wydatków” | Zmiana budżetu roku bieżącego (art. 257 lub 258 ufp) | Tak, jeśli zmienia wydatki majątkowe; przy przedsięwzięciu idzie w parze ze zmianą WPF |
| Załączniki: nr 1 (prognoza) i nr 2 (wykaz przedsięwzięć), czasem objaśnienia | Pełny albo zmieniony stan WPF | Zacznij od objaśnień, potem wykaz |

Upoważnienie rady znajdziesz w treści uchwały w sprawie WPF albo w uchwale budżetowej. Szukaj słów „upoważnia się” i odesłania do art. 232 ust. 2 ufp. Najprościej zrobić to jesienią: projekt WPF na kolejny rok wójt składa radzie i [regionalnej izbie obrachunkowej](https://sigov.pl/wiedza/instytucje/regionalna-izba-obrachunkowa/) razem z projektem budżetu, do 15 listopada (art. 230 ust. 2 i art. 238 ust. 1 ufp). Jak czytać cały projekt budżetu, pokazujemy w tekście Projekt budżetu gminy - co w nim przeczytać. Terminy całego roku budżetowego zebraliśmy w [kalendarzu budżetowym gminy](https://sigov.pl/wiedza/kalendarz-budzetowy-gminy/).

## Jak czytać wykaz przedsięwzięć w zarządzeniu

Wykaz przedsięwzięć ma wzór z rozporządzenia ministra finansów (załącznik nr 2 do rozporządzenia, t.j. Dz.U. 2021 poz. 83). Zmiana z 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 1029) podmieniła tylko wzór samej prognozy, wykazu nie ruszyła. Kolumny są stałe:

| Kolumna | Co w niej jest | Na co patrzysz |
|---|---|---|
| Lp. (1) | numer pozycji, np. 1.3.2.4 | 1.1 - przedsięwzięcia ze środkami unijnymi albo innymi zagranicznymi bezzwrotnymi, 1.2 - partnerstwo publiczno-prywatne, 1.3 - pozostałe; końcówka .1 to wydatki bieżące, .2 majątkowe |
| Nazwa i cel (2) | czego dotyczy przedsięwzięcie | słowa z twojej branży: droga, oświetlenie, termomodernizacja |
| Jednostka odpowiedzialna (3) | urząd albo jednostka gminy | do kogo zadzwonić |
| Okres realizacji od-do (4-5) | lata | czy koniec się przesunął |
| Łączne nakłady (6) | koszt całości, za wszystkie lata | czy rośnie, czyli droższy zakres albo kosztorys |
| Limity wydatków na lata (7-11) | ile gmina może wydać w każdym roku | rok, w którym limit jest największy, i czy pieniądze przeszły między latami |
| Limit zobowiązań (12) | do jakiej kwoty gmina może zaciągać zobowiązania na to przedsięwzięcie | czy starczy na umowę na całość |

Kolumny liczy się „rok n, n+1, n+2...”, gdzie n to rok budżetowy (przypis do wzoru). W WPF na 2027 r. kolumna „rok n” to więc 2027. Wydatki z lat wcześniejszych widać tylko w łącznych nakładach.

Porównuj zawsze dwie wersje: wykaz z zarządzenia i wykaz z poprzedniej uchwały albo zarządzenia. Szukaj tego samego przedsięwzięcia po nazwie i jednostce, nie po numerze. Numer to pozycja w tabeli i przesuwa się, gdy ktoś dopisze albo usunie wiersz.

| Co się zmieniło | Co może znaczyć | Co robisz |
|---|---|---|
| Limit na bieżący rok rośnie, łączne nakłady też | droższy kosztorys albo oferty wyższe od kwoty gminy | sprawdź w BZP, czy postępowanie trwa, czy zostało unieważnione |
| Limit przesunięty z przyszłego roku na bieżący | gmina przyspiesza | przygotuj ofertę bazową teraz, nie za rok |
| Limit przesunięty z bieżącego roku na przyszły, łączne nakłady bez zmian | poślizg harmonogramu | przesuń termin w arkuszu; zadzwoń zapytać, co blokuje |
| Limit spada, łączne nakłady spadają | oszczędność po przetargu albo mniejszy koszt | zamówienie najpewniej już ma wykonawcę; szukaj innych pozycji |
| Limit zobowiązań rośnie | gmina może podpisać większą umowę, także wieloletnią | szykuj się na jedno duże zamówienie zamiast kilku małych |
| Przedsięwzięcie przechodzi z grupy 1.3 do 1.1 | gmina dostała dofinansowanie unijne | sprawdź reguły zakupów z programu, np. [zasadę konkurencyjności](https://sigov.pl/wiedza/slownik/zasada-konkurencyjnosci/) |

## Co z tym zrobić: zarządzenia w cotygodniowym przeglądzie BIP

**Krok po kroku**

1. **Sprawdź, czy gmina dała wójtowi upoważnienie.** Ty lub handlowiec, raz w roku, 10 minut na gminę. W projekcie uchwały o WPF (do 15 listopada) i w uchwale przyjętej przez radę szukaj „upoważnia się” i art. 232 ust. 2. Zapisz w arkuszu: tak albo nie.
2. **Dodaj rejestr zarządzeń do przeglądu BIP.** Raz w tygodniu, 5 minut na gminę, przy przeglądzie sesji. Szukaj w tytułach słów „wieloletniej prognozy finansowej” i „zmian w budżecie”.
3. **Rozpoznaj typ zarządzenia po podstawie prawnej.** 2 minuty. Art. 232 ust. 2 ufp oznacza zmianę limitów przedsięwzięć - czytasz dalej. Sam art. 232 ust. 1 oznacza zmianę pozostałych pozycji WPF.
4. **Porównaj wykaz przedsięwzięć z poprzednią wersją.** 15 minut na zarządzenie. Zacznij od objaśnień, jeśli są. Dla pozycji z twojej branży wypisz łączne nakłady, limit na ten i przyszły rok, limit zobowiązań i okres - przed i po.
5. **Dopisz zmianę do arkusza leadów.** 5 minut. Gmina, numer i data zarządzenia, nazwa przedsięwzięcia, kwoty przed i po, twoja ocena z tabeli wyżej.
6. **Sprawdź postępowanie na to przedsięwzięcie.** 10 minut. W [Biuletynie Zamówień Publicznych](https://sigov.pl/wiedza/instytucje/bzp/) albo na platformie gminy zobacz, czy ogłoszenie już było i co się z nim stało. Plan zamówień objętych Pzp na cały rok czytasz osobno - zobacz [plan postępowań w BZP](https://sigov.pl/wiedza/plan-postepowan-jak-czytac/).
7. **Zadzwoń do jednostki odpowiedzialnej.** Właściciel albo handlowiec, 15 minut. Zapytaj o planowany termin zamówienia i o to, gdzie gmina je ogłosi. Nie pytaj o informacje, których nie dostaną inni wykonawcy.

## Przykład: dwa zarządzenia, dwa powody

Załóżmy, że budujesz drogi i obserwujesz dziesięć gmin. W grudniu 2026 r. rady dwóch z nich przyjmują WPF na 2027 r. W obu uchwałach jest paragraf: rada upoważnia wójta do zmian limitów przedsięwzięć na podstawie art. 232 ust. 2 ufp. Zapisujesz to w arkuszu. W obu gminach limit pójdzie w górę zarządzeniem, ale z innego powodu i na innym etapie zakupu.

### Przypadek A: przetarg unieważniony, limit w górę, przetarg wraca

Pierwsza gmina z listy. W wykazie są dwie pozycje z grupy 1.3.2 (pozostałe, majątkowe). Przebudowa drogi gminnej z chodnikiem: dokumentacja za 60 000 zł w 2026 r., roboty w 2027 r. Modernizacja oświetlenia ulicznego: projekt za 30 000 zł w 2026 r., montaż w 2027 r.

**Oś czasu**

- **Styczeń 2027.** Gmina rozstrzyga przetarg na oświetlenie. Umowa na 738 000 zł brutto, przy limicie 1 200 000 zł na 2027 r.
- **Luty.** Przetarg na drogę. Najtańsza oferta: 2 790 000 zł brutto, a gmina ma 2 400 000 zł. Gmina unieważnia postępowanie, bo cena przewyższa kwotę przeznaczoną na zamówienie (art. 255 pkt 3 Pzp).
- **Marzec.** W rejestrze zarządzeń w BIP pojawia się „Zarządzenie w sprawie zmiany wieloletniej prognozy finansowej”, z podstawą prawną art. 232 ust. 2 ufp. Porównujesz wykaz z grudniowym.
- **Kwiecień.** Gmina ogłasza przetarg na drogę ponownie, w BZP. Ty masz za sobą miesiąc przygotowań.

Co zmieniło zarządzenie:

| Lp. | Przedsięwzięcie | Okres | Łączne nakłady | Limit 2027 | Limit zobowiązań |
|---|---|---|---|---|---|
| 1.3.2.4 | Przebudowa drogi gminnej z chodnikiem | 2026-2027 | 2 460 000 zł → 2 910 000 zł | 2 400 000 zł → 2 850 000 zł | 2 400 000 zł → 2 850 000 zł |
| 1.3.2.7 | Modernizacja oświetlenia ulicznego | 2026-2027 | 1 230 000 zł → 780 000 zł | 1 200 000 zł → 750 000 zł | 1 200 000 zł → 750 000 zł |

Droga dostała 450 000 zł więcej, oświetlenie oddało 450 000 zł z oszczędności po przetargu. Wydatki na 2027 r. się nie zmieniły, więc wynik budżetu też nie. Warunek z art. 232 ust. 2 jest spełniony.

Co z tego wyczytasz? Dla ciebie droga to lead: unieważniony przetarg i wyższy limit to zapowiedź powtórki. Kwota w WPF obejmuje VAT, jeśli gmina go nie odlicza. 2 850 000 zł brutto to około 2 317 000 zł netto, a więc dużo powyżej progu 170 000 zł netto (art. 2 ust. 1 pkt 1 i art. 28 Pzp). Ogłoszenia szukasz w BZP (art. 267 ust. 1 Pzp). Dla firmy od oświetlenia to sygnał odwrotny: zamówienie ma już wykonawcę, a pieniądze poszły gdzie indziej.

Co widzisz i kiedy: unieważnienie w BZP w lutym, zarządzenie w BIP w marcu, ponowne ogłoszenie w kwietniu. Zarządzenie daje ci około miesiąca przewagi i kwotę, z którą gmina wróci. Bez zarządzenia dowiedziałbyś się o powtórce z ogłoszenia, z terminem na ofertę liczonym w dniach. Kolejna uchwała o WPF pokazałaby nowy limit dopiero po fakcie, bez daty i bez powodu zmiany.

### Przypadek B: kosztorys wyższy, limit w górę przed ogłoszeniem

Druga gmina, sąsiednia. W wykazie, też w grupie 1.3.2, jest budowa parkingu z zatoką autobusową przy szkole: dokumentacja za 40 000 zł w 2026 r., roboty w 2027 r., limit na 2027 r. 800 000 zł. Obok termomodernizacja świetlicy z limitem 1 450 000 zł na 2027 r.

**Oś czasu**

- **Styczeń 2027.** Gmina podpisuje umowę na świetlicę za 1 236 000 zł brutto. Projektant oddaje dokumentację parkingu: kosztorys inwestorski to 812 000 zł netto, czyli 998 760 zł z VAT. Zakres się nie zmienił, podrożały roboty.
- **Luty.** W rejestrze zarządzeń w BIP pojawia się zarządzenie w sprawie zmiany WPF, z podstawą prawną art. 232 ust. 2 ufp. Ogłoszenia o przetargu na parking jeszcze nie ma.
- **Marzec-kwiecień.** Gmina ogłasza przetarg na parking w BZP.

Co zmieniło zarządzenie:

| Lp. | Przedsięwzięcie | Okres | Łączne nakłady | Limit 2027 | Limit zobowiązań |
|---|---|---|---|---|---|
| 1.3.2.2 | Budowa parkingu z zatoką autobusową przy szkole | 2026-2027 | 840 000 zł → 1 040 000 zł | 800 000 zł → 1 000 000 zł | 800 000 zł → 1 000 000 zł |
| 1.3.2.5 | Termomodernizacja świetlicy | 2026-2027 | 1 480 000 zł → 1 280 000 zł | 1 450 000 zł → 1 250 000 zł | 1 450 000 zł → 1 250 000 zł |

Parking dostał 200 000 zł więcej, świetlica oddała tyle samo z oszczędności po przetargu. Wydatki na 2027 r. się nie zmieniły, warunek wyniku budżetu jest spełniony.

Co widzisz i kiedy: zarządzenie w lutym, ogłoszenie kilka tygodni później. Wyższy limit przy braku ogłoszenia w BZP znaczy, że gmina dopasowała pieniądze do kosztorysu i szykuje przetarg. 1 000 000 zł brutto to około 813 000 zł netto, więc ogłoszenie trafi do BZP. Masz czas, żeby przeliczyć roboty po swoich cenach i zarezerwować ekipę na sezon. Gdyby kosztorys urósł, bo gmina dołożyła chodnik albo drugi wjazd, byłaby to zmiana zakresu. O niej decyduje rada uchwałą (art. 231 ust. 1 ufp), więc zobaczysz ją w materiałach sesji, nie w zarządzeniu.

### Inne typowe powody zmiany limitów zarządzeniem

Każdy z nich mieści się w upoważnieniu tylko przy trzech warunkach z art. 232 ust. 2 ufp: przedsięwzięcie już jest w WPF, zmiana wynika ze zmian w jego realizacji i nie pogarsza wyniku budżetu w żadnym roku WPF. Ostatni warunek dotyczy też lat przyszłych: gdy limit przechodzi na 2028 r., gmina musi go w 2028 r. pokryć. Ustawa nie definiuje „zmian w realizacji przedsięwzięcia”; czy konkretna zmiana się w nich mieści, ocenia przy każdym zarządzeniu izba obrachunkowa (art. 11 ust. 1 pkt 7 ustawy o RIO).

- **Przesunięcie limitu na kolejny rok** (poślizg projektu, pozwolenia albo postępowania). Dla ciebie: zamówienie nie znika, tylko przesuwa się w czasie - przestaw termin w arkuszu, a łączne nakłady pokażą, czy zakres został.
- **Przyspieszenie: część limitu z przyszłego roku przechodzi na bieżący.** Dla ciebie: ogłoszenie może przyjść wcześniej, niż wynikało z WPF - przygotuj ofertę bazową teraz.
- **Rozłożenie płatności na dwa lata** (roboty ruszają jesienią, część zapłaty przechodzi na kolejny rok). Dla ciebie: umowa obejmie dwa lata budżetowe - w dokumentach zamówienia sprawdź, jak gmina rozłoży płatności.
- **Zmiana kwoty lub harmonogramu dofinansowania** (rozstrzygnięty konkurs, wybrany projekt, inny wkład własny gminy - art. 232 ust. 3 ufp). Dla ciebie: termin przetargu idzie za harmonogramem projektu - zapytaj jednostkę odpowiedzialną, do kiedy gmina musi go rozliczyć.
- **Wyższy limit zobowiązań przed podpisaniem umowy.** Dla ciebie: gmina szykuje się do umowy na większą kwotę albo na dłużej - sprawdź w BZP, czy postępowanie już trwa.
- **Obniżka limitu po tańszym przetargu.** Dla ciebie: zamówienie ma wykonawcę, a oszczędność zwykle zasila inną pozycję - sprawdź, która rośnie w tym samym zarządzeniu.
- **Wyższa kwota na waloryzację wynagrodzenia** w trwającej umowie (umowa na ponad 6 miesięcy musi mieć zasady zmiany wynagrodzenia, art. 439 ust. 1 Pzp). Dla ciebie: to dopłata do umowy z wykonawcą, nie nowy zakup - nie szykuj oferty.

Poza upoważnieniem zostają: nowe przedsięwzięcie (poza obszarem objętym stanem klęski żywiołowej, epidemii lub zagrożenia epidemicznego, art. 257a pkt 3 ufp), zmiana zakresu albo wstrzymanie przedsięwzięcia (art. 231 ust. 1 ufp), zmiana, która pogarsza wynik budżetu w którymś roku, i każda zmiana limitów w gminie bez upoważnienia rady. Te zmiany zobaczysz w projekcie uchwały w materiałach sesji.

## Pułapki przy czytaniu zarządzeń

- **Czytasz tylko materiały sesji.** Zmiana limitu z upoważnienia rady nie trafia do porządku obrad. Skutek: o podniesionym limicie dowiadujesz się z ogłoszenia. Zapobieganie: krok 2.
- **Wyższy limit po przetargu bierzesz za nowy zakup.** Gmina może podnieść kwotę, żeby podpisać umowę z najkorzystniejszą ofertą, zamiast unieważniać postępowanie (art. 255 pkt 3 Pzp, „chyba że zamawiający może zwiększyć tę kwotę”). Skutek: szykujesz ofertę na przetarg, którego nie będzie. Zapobieganie: sprawdź w BZP, czy postępowanie unieważniono.
- **Przesunięcie bierzesz za rezygnację.** Limit na ten rok spada, a łączne nakłady stoją w miejscu: to przesunięcie na kolejne lata. Skutek: skreślasz lead, który wróci za rok. Zapobieganie: patrz na łączne nakłady i okres, nie na jeden rok.
- **Limit bierzesz za wartość zamówienia.** Limit to górna granica wydatków gminy, zwykle z VAT, a [wartość zamówienia](https://sigov.pl/wiedza/slownik/szacowanie-wartosci-zamowienia/) liczy się bez VAT (art. 28 Pzp). Skutek: źle oceniasz, czy zakup będzie poniżej [progu Pzp](https://sigov.pl/wiedza/slownik/prog-stosowania-pzp/). Zapobieganie: przeliczaj na netto.
- **Zarządzenie uznajesz za ostateczne od razu.** Izba obrachunkowa ma 30 dni od doręczenia na stwierdzenie nieważności (art. 91 ust. 1 usg). Skutek: zmiana może upaść. Zapobieganie: przy dużym leadzie sprawdź po miesiącu, czy izba nie wydała rozstrzygnięcia.

Czego tu nie znajdziesz: zmian w samym budżecie roku bieżącego, które wójt wprowadza bez związku z przedsięwzięciami (art. 257 ufp). Opisujemy je w tekście o sesji rady. Tekst nie omawia też spółek komunalnych, które nie mają WPF.

## Dla zaawansowanych

**Brzmienie art. 232 ust. 2 ufp od 14.04.2026.** „Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego może upoważnić zarząd jednostki samorządu terytorialnego do dokonywania zmian limitów zobowiązań i kwot wydatków na realizację przedsięwzięcia, w tym finansowanego z udziałem środków europejskich albo środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 3, w związku ze zmianami w realizacji tego przedsięwzięcia, o ile zmiany te nie pogorszą wyniku budżetu dla każdego roku objętego wieloletnią prognozą finansową” (art. 1 pkt 49 lit. a ustawy Dz.U. 2026 poz. 426). Dawne brzmienie mówiło o zmianach kwot wydatków „na realizację przedsięwzięcia finansowanego z udziałem środków europejskich” albo środków z art. 5 ust. 1 pkt 3, bez słów „w tym”.

**Ust. 3.** Zdanie drugie dawnego ust. 2 (współfinansowanie, wkład własny beneficjenta, konkursy z art. 38 ust. 1 pkt 1 ustawy o zasadach realizacji programów) przeszło do nowego ust. 3. Dopisano projekty wybrane zgodnie z art. 44 ust. 1 ustawy o zasadach realizacji programów 2021-2027.

**Budżet obok WPF.** Ta sama ustawa zmieniła art. 258 ust. 1 pkt 4 lit. b ufp: rada może upoważnić wójta do zmian w planie dochodów i wydatków „ze zmianami w realizacji przedsięwzięcia, w tym finansowanego z udziałem środków europejskich” (art. 1 pkt 53). Przy zmianach uchwał budżetowych na 2026 r. stosuje się brzmienie dotychczasowe (art. 10 nowelizacji). Art. 10 nie wymienia WPF, choć tam, gdzie ustawa obejmuje WPF, mówi o niej wprost (art. 15 ust. 1).

**Stan przed nowelizacją.** Kolegium RIO w Łodzi uznało za podjęte z naruszeniem art. 231 ust. 1 w zw. z art. 211 ust. 4 ufp zarządzenie, które zmniejszyło plan wydatków na przedsięwzięcie finansowane ze środków własnych miasta (uchwała nr 15/54/2025 z 26.05.2025, powtórzona w uchwale nr 17/59/2025 z 17.06.2025). Izba oceniała stare brzmienie art. 232 ust. 2.

**Obieg dokumentu.** Uchwały i zarządzenia w sprawie WPF gmina przekazuje izbie jako dokument elektroniczny (art. 230 ust. 8-9 ufp), przez aplikację wskazaną przez ministra finansów, z kwalifikowanym podpisem elektronicznym (§ 4 ust. 1-2 rozporządzenia w sprawie WPF). Kontrola izby obejmuje WPF i jej zmiany (art. 11 ust. 1 pkt 7 ustawy o RIO).

**Pojęcia wykazu.** Ustawa wylicza łączne nakłady, limity wydatków w latach i limit zobowiązań (art. 226 ust. 3 pkt 3-5 ufp), ale ich nie definiuje. Suma limitów rocznych przedsięwzięć wchodzi do prognozy jako kwoty wydatków bieżących i majątkowych (art. 226 ust. 1 pkt 8 ufp), w nowym wzorze w poz. 10.1. Limit zobowiązań wiąże się z upoważnieniem do zaciągania zobowiązań na przedsięwzięcia z art. 228 ust. 1 pkt 1 ufp.

**W Sigov**

Sigov daje ci znać, gdy zapowiedź zakupu dotyczy twojej branży i regionu, zanim sprawa stanie się postępowaniem. Przy sygnale masz cytat i datę, a decyzję, czy dzwonić do gminy, podejmujesz sam.

## Pytania

### Czy wójt może sam dopisać do WPF nową inwestycję?

Nie. Upoważnienie z art. 232 ust. 2 ufp dotyczy zmian „w realizacji tego przedsięwzięcia”, czyli takiego, które już jest w WPF. Nowe przedsięwzięcie dopisuje rada uchwałą. Wyjątek to obszar objęty stanem klęski żywiołowej, epidemii lub zagrożenia epidemicznego (art. 257a pkt 3 ufp).

### Czy w każdej gminie wójt zmienia limity zarządzeniem?

Nie. Rada „może upoważnić” wójta, ale nie musi (art. 232 ust. 2 ufp). Bez upoważnienia limity przedsięwzięć nadal zmienia tylko rada, na sesji. Sprawdź treść uchwały o WPF danej gminy.

### Od kiedy obowiązują nowe zasady?

Od 14 kwietnia 2026 r. (art. 23 ustawy Dz.U. 2026 poz. 426). Zmiany budżetów na 2026 r. idą jednak według starych przepisów (art. 10 tej ustawy), więc w pełni nowe zasady zadziałają przy budżetach i WPF na 2027 r.

### Czy wyższy limit w zarządzeniu oznacza, że gmina ogłosi przetarg?

Nie zawsze. Limit to górna granica wydatków, a nie zamówienie. Wyższy limit może oznaczać powtórkę unieważnionego przetargu, ale też podpisanie umowy z najkorzystniejszą ofertą po podniesieniu kwoty. Sprawdź stan postępowania w BZP.

### Czy zarządzenie w sprawie WPF ktoś kontroluje?

Tak. Wójt przekazuje je regionalnej izbie obrachunkowej w 7 dni (art. 90 ust. 2 usg, art. 230 ust. 8 ufp). Izba może stwierdzić jego nieważność w 30 dni od doręczenia (art. 91 ust. 1 usg).

### Gdzie znajdę zarządzenie, jeśli nie ma go w BIP?

Złóż wniosek o informację publiczną. Informację, której nie udostępniono w BIP, portalu danych ani w Centralnym Rejestrze Umów, gmina udostępnia na wniosek (art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, w brzmieniu od 1.07.2026).

## Podstawa prawna

Ustawa o finansach publicznych (t.j. Dz.U. 2025 poz. 1483): art. 2 pkt 2 i 5, art. 5 ust. 1, art. 226-232, 238, 257, 257a, 258; zmiana art. 232 i 258: Dz.U. 2026 poz. 426 (art. 1 pkt 49 i 53, art. 10, 15, 23). Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie wieloletniej prognozy finansowej JST (t.j. Dz.U. 2021 poz. 83, zmiana Dz.U. 2026 poz. 1029): § 4, załącznik nr 2. Ustawa o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. 2026 poz. 662): art. 90 ust. 2, art. 91 ust. 1. Ustawa o regionalnych izbach obrachunkowych (t.j. Dz.U. 2025 poz. 7): art. 11 ust. 1 pkt 7. Ustawa o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. 2022 poz. 902): art. 10 ust. 1. Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz.U. 2026 poz. 793): art. 2 ust. 1 pkt 1, art. 28, art. 255 pkt 3, art. 267 ust. 1, art. 439 ust. 1.

## Źródła

1. [Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U. 2025 poz. 1483)](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20250001483)
2. [Ustawa z dnia 27 lutego 2026 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2026 poz. 426) - nowe brzmienie art. 232 ust. 2-3 i art. 258 ust. 1 pkt 4 ufp od 14.04.2026](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20260000426)
3. [Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 10 stycznia 2013 r. w sprawie wieloletniej prognozy finansowej jednostki samorządu terytorialnego (t.j. Dz.U. 2021 poz. 83) - wzór wykazu przedsięwzięć wieloletnich (załącznik nr 2)](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20210000083)
4. [Rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 27 lipca 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wieloletniej prognozy finansowej jednostki samorządu terytorialnego (Dz.U. 2026 poz. 1029)](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20260001029)
5. [Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. 2026 poz. 662)](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20260000662)
6. [Ustawa z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych (t.j. Dz.U. 2025 poz. 7)](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20250000007)
7. [Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. 2022 poz. 902, art. 10 ust. 1 zmieniony Dz.U. 2025 poz. 1844)](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20220000902)
8. [Ustawa z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz.U. 2026 poz. 793)](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20260000793)
9. [Uchwała nr 17/59/2025 Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Łodzi z 17.06.2025 (zmiana wydatków na przedsięwzięcie z WPF zarządzeniem burmistrza - stan przed nowelizacją)](https://www.lodz.rio.gov.pl/dokumenty/upload/uchw_kol_2025/17_059_2025.pdf)
10. [Ministerstwo Finansów - wieloletnie prognozy finansowe jednostek samorządu terytorialnego w systemie BeSTi@, publiczne API (zasoby pozycje-wpfprog i pozycje-wpfprzedl), lata bazowe 2024-2025; agregaty w tekście: obliczenia Sigov](https://bestia-api.mf.gov.pl/)

## Dalej

- [Wieloletnia prognoza finansowa (WPF)](https://sigov.pl/wiedza/slownik/wpf/)
- [Sesja rady gminy jako zapowiedź zakupu - od uchwały do zamówienia](https://sigov.pl/wiedza/sesja-rady-gminy-zapowiedz-zakupu/)
- [Sygnał zakupowy](https://sigov.pl/wiedza/slownik/sygnal-zakupowy/)