Słownik

Absolutorium i wotum zaufania

Absolutorium to ocena wykonania budżetu za poprzedni rok, której rada gminy dokonuje uchwałą do 30 czerwca, po zapoznaniu się ze sprawozdaniami, opinią RIO i wnioskiem komisji rewizyjnej (art. 18 ust. 2 pkt 4 usg, art. 271 ust. 1 ufp). Wotum zaufania rada głosuje na tej samej sesji, po debacie nad raportem o stanie gminy (art. 28aa ust. 4 i 9 usg).

W skrócie

Absolutorium to ocena wykonania budżetu za poprzedni rok. Rada głosuje je do 30 czerwca (art. 271 ust. 1 ufpustawa o finansach publicznych. Ustawa z 27 sierpnia 2009 r. o gospodarowaniu pieniędzmi publicznymi, w tym o budżecie i wieloletniej prognozie finansowej gminy. Więcej).
Wotum zaufania to ocena pracy wójta po debacie nad raportem o stanie gminy, na tej samej sesji (art. 28aa ust. 4 i 9 usg).
Obie uchwały zapadają bezwzględną większością ustawowego składu rady (art. 28a ust. 2, art. 28aa ust. 9 usg).

Co mówi prawo

Przepis	Co stanowi
art. 267 ust. 1 i 3 ufp	wójt przedstawia radzie sprawozdanie z wykonania budżetu i informację o stanie mienia do 31 marca; sprawozdanie dostaje w tym terminie także RIO
art. 270 ust. 1-3 ufp	sprawozdanie finansowe do 31 maja; komisja rewizyjna rozpatruje sprawozdania z opinią RIO i do 15 czerwca składa wniosek w sprawie absolutorium
art. 271 ust. 1 ufp	rada podejmuje uchwałę w sprawie absolutorium do 30 czerwca, po zapoznaniu się m.in. ze sprawozdaniami, opinią RIO i stanowiskiem komisji rewizyjnej
art. 18 ust. 2 pkt 4 usg	rozpatrzenie sprawozdania i uchwała w sprawie absolutorium należą wyłącznie do rady
art. 18a ust. 3 usg, art. 13 pkt 8 i art. 19 ust. 3 ustawy o RIO	komisja rewizyjna opiniuje wykonanie budżetu i składa wniosek; RIO opiniuje ten wniosek w 14 dni
art. 28a ust. 1-2 usg	uchwała o nieudzieleniu absolutorium jest równoznaczna z inicjatywą referendum w sprawie odwołania wójta (w ustawowych ramach czasowych kadencji)
art. 28aa ust. 9-10 usg	po debacie nad raportem rada głosuje wotum zaufania; brak wotum w dwóch kolejnych latach pozwala radzie zarządzić referendum
art. 90 ust. 2 usg	uchwałę w sprawie absolutorium wójt przekazuje RIO

Co to znaczy dla ciebie

Sesja absolutoryjna w maju lub czerwcu to przegląd całego roku w jednym miejscu. Sygnał: sprawozdanie z wykonania budżetu pokazuje zadania niewykonane albo wykonane częściowo. Takie zadania często wracają w budżecie na kolejny rok albo w zmianie budżetu jesienią. Brak absolutorium lub wotum zaufania nie wstrzymuje zakupów, ale zapowiada spór między radą a wójtem. Wtedy zmiany budżetu mogą przechodzić wolniej.

Częste pomyłki

Absolutorium jako ocena celowości inwestycji. Rada ocenia wykonanie budżetu na podstawie sprawozdań, a nie wybór konkretnych wykonawców.
Pominięcie sprawozdania. Najwięcej informacji jest w sprawozdaniu z wykonania budżetu, nie w samej uchwale.
Wotum zaufania jako absolutorium. To dwie odrębne uchwały, choć zwykle na jednej sesji.

Dla zaawansowanych

Ustawa Dz.U. 2026 poz. 426 (w życie od 14.04.2026) nie zmieniła terminów, tylko obieg dokumentów. RIORegionalna Izba Obrachunkowa. Regionalna izba obrachunkowa (RIO) to państwowy organ nadzoru i kontroli gospodarki finansowej jednostek samorządu terytorialnego, w tym gmin (art. 1 ust. 1-2 ustawy o RIO, art. 86 usg). Opiniuje m.in. projekt budżetu i WPF (art. 238 ust. 1 i art. 230 ust. 2 ufp), a uchwałę budżetową sprzeczną z prawem może unieważnić w ciągu 30 dni od jej doręczenia (art. 91 ust. 1 usg). Więcej dostaje do 31 marca także informację o stanie mienia (art. 267 ust. 3), komisja rewizyjna przedstawia wniosek w sprawie absolutorium również RIO (art. 270 ust. 3), a rada przed głosowaniem zapoznaje się z opinią RIO o tym wniosku (art. 271 ust. 1 pkt 7). Sama opinia nie jest nowa: przewidują ją art. 18a ust. 3 usg i art. 13 pkt 8 ustawy o RIO. Art. 267, art. 270 ust. 2 i art. 271 ust. 1 w nowym brzmieniu stosuje się po raz pierwszy do sprawozdań finansowych za 2026 r., czyli przy absolutorium w 2027 r. (art. 15 ust. 2). Art. 270 ust. 3 w tym wyliczeniu nie ma: obowiązuje od 14.04.2026 bez własnej reguły przejściowej, a art. 11 pkt 3 (przepisy dotychczasowe do sprawozdań z wykonania budżetów za 2026 r.) o wniosku komisji nie wspomina.

Podstawa prawna

Ustawa o samorządzie gminnym, t.j. Dz.U. 2026 poz. 662: art. 18 ust. 2 pkt 4, art. 18a ust. 3, art. 28a, art. 28aa ust. 4, 9-10, art. 90 ust. 2.
Ustawa o finansach publicznych, t.j. Dz.U. 2025 poz. 1483: art. 267, 270, 271; zmiany: Dz.U. 2026 poz. 426 (art. 1 pkt 54-56, art. 11, art. 15 ust. 2).
Ustawa o regionalnych izbach obrachunkowych, t.j. Dz.U. 2025 poz. 7: art. 13 pkt 8, art. 19 ust. 3.

Źródła

Zobacz też

Czytaj dalej

PoradnikSesja rady gminy jako zapowiedź zakupu - od uchwały do zamówieniaZmiana budżetu, WPF albo interpelacja radnego na sesji rady gminy bywa zapowiedzią zakupu. Zobacz, jak czytać te sygnały i co zrobić przed zapytaniem.SłownikRaport o stanie gminyRaport o stanie gminy to dokument, który wójt co roku do 31 maja przedstawia radzie gminy; podsumowuje działalność wójta w poprzednim roku, w tym realizację programów, strategii, uchwał rady i budżetu obywatelskiego (art. 28aa ust. 1-2 usg). Rada rozpatruje go z debatą na sesji absolutoryjnej, a potem głosuje wotum zaufania (art. 28aa ust. 4 i 9 usg).InstytucjeRegionalna Izba Obrachunkowa (RIO)Regionalna izba obrachunkowa (RIO) to państwowy organ nadzoru i kontroli gospodarki finansowej jednostek samorządu terytorialnego, w tym gmin (art. 1 ust. 1-2 ustawy o RIO, art. 86 usg). Opiniuje m.in. projekt budżetu i WPF (art. 238 ust. 1 i art. 230 ust. 2 ufp), a uchwałę budżetową sprzeczną z prawem może unieważnić w ciągu 30 dni od jej doręczenia (art. 91 ust. 1 usg).