Raport o stanie gminy

W skrócie

• Raport o stanie gminy to roczne podsumowanie pracy wójta. Wójt przedstawia go radzie do 31 maja (art. 28aa ust. 1 usg).
• Raport obejmuje realizację polityk, programów, strategii, uchwał rady i budżetu obywatelskiego (art. 28aa ust. 2 usg).
• Nad raportem odbywa się debata, w której mogą zabrać głos także mieszkańcy (art. 28aa ust. 4-6 usg).

Co mówi prawo

Co to znaczy dla ciebie

Raport to jeden z najlepszych dokumentów roku do planowania sprzedaży w danej gminie. Pokazuje, które zadania zrobiono, które przesunięto i jakie programy gmina realizuje, np. w drogach, oświetleniu czy termomodernizacji. Sygnał: zadania opisane jako „w przygotowaniu” albo „przesunięte na kolejny rok”. Zapisz je i porównaj z projektem budżetu w listopadzie. Raport jest zwykle dostępny w BIPBiuletyn Informacji Publicznej. Biuletyn Informacji Publicznej (BIP) to urzędowy publikator teleinformatyczny, w którym gminy i inne podmioty zobowiązane do udostępniania informacji publicznej udostępniają ją w internecie (art. 8 ust. 1-2 ustawy o dostępie do informacji publicznej). Każda gmina prowadzi własną stronę BIP (art. 9 ust. 2). Więcej przy materiałach na sesję. Art. 28aa usg o publikacji nie mówi, ale ustawa o dostępie do informacji publicznej każe udostępniać w BIP m.in. informację o stanie samorządów (art. 8 ust. 3 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. d).

Częste pomyłki

• Raport jako plan. Raport opisuje rok miniony. Plan na przyszłość jest w budżecie i WPFWieloletnia prognoza finansowa. Wieloletnia prognoza finansowa (WPF) to plan finansów gminy (powiatu, województwa) przyjmowany uchwałą rady, który obejmuje rok budżetowy i co najmniej trzy kolejne lata (art. 227 ust. 1 ufp). W załączniku gmina wymienia każde przedsięwzięcie wieloletnie z okresem realizacji, łącznymi nakładami i limitami wydatków na poszczególne lata (art. 226 ust. 3 ufp). Więcej.
• Czytanie tylko podsumowania. Najwięcej konkretów, nazw zadań i kwot jest w rozdziałach o programach i inwestycjach.
• „Debata do 31 maja”. Termin dotyczy przedstawienia raportu radzie. Debata odbywa się na sesji absolutoryjnej, a uchwałę w sprawie absolutorium rada podejmuje do 30 czerwca (art. 271 ust. 1 ufpustawa o finansach publicznych. Ustawa z 27 sierpnia 2009 r. o gospodarowaniu pieniędzmi publicznymi, w tym o budżecie i wieloletniej prognozie finansowej gminy. Więcej).

Dla zaawansowanych

Nieudzielenie wotum zaufania nie wymaga osobnej uchwały: niepodjęcie uchwały o udzieleniu wotum jest z nim równoznaczne (art. 28aa ust. 9 usg). Brak wotum w dwóch kolejnych latach pozwala radzie podjąć uchwałę o referendum w sprawie odwołania wójta (art. 28aa ust. 10). Gminy z miejskim planem adaptacji uwzględniają w raporcie wnioski ze sprawozdania z tego planu (art. 28aa ust. 3a). Ten sam obowiązek mają zarząd powiatu (raport o stanie powiatu, art. 30a ustawy o samorządzie powiatowym) i zarząd województwa (art. 34a ustawy o samorządzie województwa) - także do 31 maja. Tam nieudzielenie wotum zaufania jest równoznaczne ze złożeniem wniosku o odwołanie zarządu (art. 30a ust. 10 i art. 34a ust. 10 tych ustaw), a w gminie skutkuje dopiero po dwóch kolejnych latach.

Podstawa prawna

• Ustawa o samorządzie gminnym, t.j. Dz.U. 2026 poz. 662: art. 28aa ust. 1-10.
• Ustawa o finansach publicznych, t.j. Dz.U. 2025 poz. 1483: art. 271 ust. 1 (termin bez zmian po Dz.U. 2026 poz. 426).
• Ustawa o dostępie do informacji publicznej, t.j. Dz.U. 2022 poz. 902: art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. d, art. 8 ust. 3.
• Ustawa o samorządzie powiatowym, t.j. Dz.U. 2025 poz. 1684: art. 30a; ustawa o samorządzie województwa, t.j. Dz.U. 2026 poz. 720: art. 34a.