Słownik
Zabezpieczenie należytego wykonania umowy
Zabezpieczenie należytego wykonania umowy to kwota, gwarancja albo poręczenie, które wykonawca wnosi co do zasady przed zawarciem umowy w sprawie zamówienia publicznego, jeśli zamawiający go wymaga; służy pokryciu roszczeń z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy (art. 449 ust. 2-3 Pzp). Wynosi najwyżej 5 % ceny całkowitej z oferty, a gdy uzasadnia to przedmiot zamówienia lub ryzyko opisane w dokumentach zamówienia - najwyżej 10 % (art. 452 ust. 2-3 Pzp).
W skrócie
- Zabezpieczenie chroni zamawiającego, gdy wykonawca nie wykona umowy albo wykona ją źle (art. 449 ust. 2 PzpPrawo zamówień publicznych. Ustawa z 11 września 2019 r., według której zamawiający publiczny udziela zamówień o wartości od 170 000 zł netto. Więcej).
- W trybie podstawowym zamawiający może je przewidzieć w SWZSpecyfikacja warunków zamówienia - SWZ. Specyfikacja warunków zamówienia (SWZ) to dokument zamówienia, w którym zamawiający opisuje przedmiot zamówienia, sposób przygotowania oferty, kryteria oceny ofert i projektowane postanowienia umowy (art. 281 ust. 1 Pzp w trybie podstawowym, art. 134 Pzp od progów unijnych). Zamawiający udostępnia ją bezpłatnie na stronie internetowej prowadzonego postępowania (art. 280 ust. 1 Pzp, a od progów unijnych art. 133 ust. 1 Pzp). Więcej (art. 281 ust. 2 pkt 19 Pzp). Wnosisz je przed podpisaniem umowy (art. 449 ust. 3 Pzp).
- Wysokość: do 5 % ceny z oferty, wyjątkowo do 10 % (art. 452 ust. 2-3 Pzp). Poniżej 170 000 zł netto Pzp go nie wymaga - sprawdź wzór umowy.
Co mówi prawo
| Kwestia | Reguła | Przepis |
|---|---|---|
| Kiedy wnieść | przed zawarciem umowy, chyba że ustawa stanowi inaczej albo zamawiający wskaże inny termin w dokumentach zamówienia | art. 449 ust. 3 |
| Formy do wyboru wykonawcy | pieniądz, poręczenie bankowe lub SKOK, gwarancja bankowa, gwarancja ubezpieczeniowa, poręczenie podmiotów z ustawy o PARP | art. 450 ust. 1 |
| Formy za zgodą zamawiającego | weksel z poręczeniem banku lub SKOK, zastaw na papierach wartościowych, zastaw rejestrowy | art. 450 ust. 2 |
| Wadium na poczet zabezpieczenia | możliwe, gdy wadium wniesiono w pieniądzu i wykonawca się zgodzi | art. 450 ust. 4 |
| Wysokość | do 5 % ceny całkowitej z oferty; do 10 %, gdy uzasadnia to przedmiot lub ryzyko opisane w SWZ | art. 452 ust. 2-3 |
| Wnoszenie w ratach | gdy realizacja trwa dłużej niż rok, za zgodą zamawiającego, przez potrącenia z należności; przy zawarciu umowy co najmniej 30 % | art. 452 ust. 4-5 |
| Zwrot | 30 dni od wykonania i uznania za należyte; częściowo po wykonaniu części zamówienia, jeśli dokumenty zamówienia to przewidują; do 30 % może zostać na rękojmię lub gwarancję | art. 453 ust. 1-2 i 4 |
Wykonawca, którego oferta wygrała, a który nie wniesie wymaganego zabezpieczenia, traci wadium (art. 98 ust. 6 pkt 2 lit. b Pzp).
Co to znaczy dla ciebie
Zabezpieczenie wiąże gotówkę albo limit gwarancyjny na cały czas umowy, a jego część nawet na okres rękojmi. Przy cenie oferty 800 000 zł brutto to 40 000 zł przy stawce 5 %. Ustal z ubezpieczycielem limit gwarancji, zanim złożysz ofertę. Sygnał: wysokość i formę zabezpieczenia znajdziesz w SWZ i we wzorze umowy.
Częste pomyłki
- Mylenie z wadium. Wadium zabezpiecza ofertę, zabezpieczenie - wykonanie umowy. To dwie różne kwoty i dwa różne terminy.
- Gwarancja bez okresu rękojmi. Jeśli zamawiający zostawia 30 % na rękojmię, gwarancja musi obejmować także ten okres.
- Zabezpieczenie w zapytaniu „z mocy Pzp”. Poniżej progu obowiązuje tylko to, co zapisano w zapytaniu i umowie.
Dla zaawansowanych
Gdy oferta podaje ceny jednostkowe, zabezpieczenie liczy się od maksymalnej wartości nominalnej zobowiązania zamawiającego, a nie od ceny całkowitej (art. 452 ust. 1-2 Pzp). Przy wnoszeniu w potrąceniach pełna kwota musi być zebrana do połowy okresu umowy (art. 452 ust. 7). Przy zabezpieczeniu na ponad 5 lat gwarancję wystawiasz na co najmniej 5 lat i zobowiązujesz się ją przedłużyć. Jeśli nie przedłużysz jej najpóźniej 30 dni przed wygaśnięciem, zamawiający wypłaci kwotę z gwarancji i zatrzyma ją w pieniądzu (art. 452 ust. 8-10). Formę możesz zmienić w trakcie umowy, z zachowaniem ciągłości i wysokości (art. 451). Kwota pozostawiona na rękojmię wraca najpóźniej w 15. dniu po jej upływie (art. 453 ust. 3).
Podstawa prawna
Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz.U. 2026 poz. 793): art. 2 ust. 1 pkt 1, art. 98 ust. 6, art. 281 ust. 2 pkt 19, art. 449-453.