Dowóz uczniów

Co gminy kupują w tej kategorii

Edukacja publiczna to zadanie własne gminy (art. 7 ust. 1 pkt 8 ustawy o samorządzie gminnym), a dowóz uczniów jest jego częścią. Prawo oświatowe mówi, kiedy gmina musi dowozić. Gdy droga dziecka do szkoły w jego obwodzie przekracza 3 km (klasy I-IV) albo 4 km (klasy V-VIII), gmina zapewnia bezpłatny transport i opiekę w czasie przewozu. Jeśli dziecko dowożą rodzice, gmina zwraca im koszty przejazdu komunikacją publiczną (art. 39 ust. 2-3 Prawa oświatowego). Przy krótszej drodze gmina może zorganizować dowóz dobrowolnie (art. 39 ust. 3 pkt 2).

Ten sam próg 3 km dotyczy pięcio- i sześciolatków w przedszkolu (art. 32 ust. 3 i 5). Uczniom z niepełnosprawnościami gmina zapewnia bezpłatny transport i opiekę do najbliższej szkoły bez względu na odległość, a części z nich także do ośrodka rewalidacyjno-wychowawczego (art. 39 ust. 4). Gmina robi to własnym transportem albo zwraca rodzicom koszty przewozu według stawki za kilometr z uchwały rady (art. 39a ust. 1 i 3). W tej kategorii gmina kupuje:

• przewozy dzieci do szkół i przedszkoli na trasach na cały rok szkolny;
• bilety miesięczne u przewoźnika na liniach regularnych;
• przewóz dzieci z niepełnosprawnościami do szkół i ośrodków, z opieką w czasie przewozu;
• przewozy okazjonalne - na zawody, wycieczki, basen.

Powiat i szkoła kupują przewozy okazjonalne i dowozy do swoich placówek.

Jak zwykle wygląda zakup

Usługa trwa cały rok szkolny. Gmina szacuje jej wartość jako całe wynagrodzenie wykonawcy za okres umowy, bez VAT (art. 28 PzpPrawo zamówień publicznych. Ustawa z 11 września 2019 r., według której zamawiający publiczny udziela zamówień o wartości od 170 000 zł netto. Więcej). Przewozy zamawiane kolejnymi zleceniami liczy łącznie za 12 miesięcy (art. 35 ust. 1 Pzp). Gdy łącznej ceny nie da się z góry określić, przy umowie do 48 miesięcy liczy się wartość za cały okres realizacji (art. 35 ust. 3 Pzp).

W mniejszej gminie z kilkoma trasami to może być zakup poniżej 170 000 zł netto, według regulaminu zamówień. W większej gminie albo przy umowie na kilka lat szkolnych wartość może dojść do progu - wtedy gmina kupuje według Pzp. Umowa według Pzp na świadczenia powtarzające się lub ciągłe może trwać dłużej niż 4 lata tylko z powodów z art. 434 ust. 2 Pzp, np. gdy dłuższy okres da oszczędności.

Rytm wyznacza kalendarz szkolny: umowa musi działać od września, więc zapytanie lub przetarg wychodzą wiosną albo latem. Pieniądze są w budżecie oświaty, a nowe trasy zwykle wynikają ze zmian w sieci szkół.

Skala zakupów: w sygnałach Sigov o dowozie uczniów w gminach (stan na koniec października 2026 r.) nieco ponad połowa zapowiedzi z kwotą mieściła się poniżej 170 000 zł, a połowa tych mniejszych nie przekraczała ok. 51 tys. zł. Kwota pochodzi z dokumentu gminy, więc to rząd wielkości, a nie wartość szacunkowa zamówienia.

Jaki sygnał poprzedza zakup

• Uchwała o zmianie sieci szkół lub granic obwodów (art. 39 ust. 5 Prawa oświatowego), likwidacji lub połączeniu szkół - nowe trasy dowozu.
• Koniec obecnej umowy przewozowej. Umowy zawarte od 1.07.2026 widać w Centralnym Rejestrze Umów.
• Zmiana budżetu w dziale oświaty przed nowym rokiem szkolnym.
• Nowe orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego - więcej przewozów indywidualnych.

Na co uważać

• Umowa wieloletnia. Jeśli przegapisz przetarg, kolejna szansa może przyjść dopiero za kilka lat. Śledź daty końca umów.
• Uprawnienia przewoźnika. Przewóz osób autobusem w ramach działalności wymaga zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego (art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym). Samochód osobowy albo pojazd na 8-9 osób łącznie z kierowcą wymaga licencji (art. 5b ust. 1). Stały dowóz tej samej grupy dzieci ustaloną trasą i w stałych godzinach to zwykle przewóz regularny specjalny (art. 4 pkt 7 i 9). Na niego potrzeba jeszcze zezwolenia wójta, burmistrza, starosty albo marszałka - zależnie od zasięgu linii (art. 18 ust. 1 pkt 1).
• Pojazdy i opieka. Wiek i stan pojazdów to wymogi gminy w zapytaniu, nie ustawy. Opieka w czasie przewozu jest obowiązkiem gminy, ale zapytanie często przenosi ją na przewoźnika. Policz koszt opiekunów przed ofertą.
• Zmiany tras w trakcie roku. Liczba dzieci się zmienia. Sprawdź, jak umowa rozlicza dodatkowe kilometry i trasy.