Co gminy kupują w tej kategorii
Zieleń gminna, zadrzewienia, cmentarze gminne i drogi gminne to zadania własne gminy (art. 7 ust. 1 pkt 2, 12 i 13 ustawy o samorządzie gminnym). W tej kategorii gmina kupuje:
- koszenie trawników, poboczy i rowów w sezonie;
- pielęgnację drzew - przycinkę, wycinkę, ocenę stanu drzew;
- nasadzenia drzew, krzewów i kwietników;
- utrzymanie terenów - parków, skwerów, cmentarza komunalnego.
Zamawiać może też spółka komunalna albo zakład budżetowy gminy, jeśli to im gmina powierzyła tereny zielone. Zieleń przy drodze utrzymuje zarządca tej drogi, łącznie z sadzeniem i usuwaniem drzew (art. 20 pkt 16 ustawy o drogach publicznych). Zieleń przy drodze powiatowej zleca więc powiat, nie gmina - chyba że zarządcy przekazali sobie drogę porozumieniem (art. 19 ust. 4).
Jak zwykle wygląda zakup
Poniżej 170 000 zł netto, czyli progu Prawa zamówień publicznych (art. 2 ust. 1 pkt 1 PzpPrawo zamówień publicznych. Ustawa z 11 września 2019 r., według której zamawiający publiczny udziela zamówień o wartości od 170 000 zł netto. Więcej), gmina kupuje według regulaminu zamówień. Koszenie zamawiane kolejnymi zleceniami gmina liczy łącznie za 12 miesięcy (art. 35 ust. 1 Pzp), a podzielone na rejony - jako sumę rejonów (art. 30 ust. 1 Pzp). W większej gminie ta suma może przekroczyć próg, a wtedy gmina kupuje według Pzp, np. w częściach.
Rytm jest sezonowy: gmina podpisuje umowę na koszenie zwykle przed wiosną, a jej koszt zapisuje w budżecie na nowy rok. Nasadzenia gmina robi wiosną lub jesienią, przycinkę - poza okresem wegetacji. Porządki na cmentarzach wypadają przed 1 listopada.
Skala zakupów: w sygnałach Sigov o utrzymaniu zieleni i koszeniu w gminach (stan na koniec października 2026 r.) trzy na cztery zapowiedzi z kwotą mieściły się poniżej 170 000 zł, a połowa z nich nie przekraczała ok. 21 tys. zł. Kwota pochodzi z dokumentu gminy, więc to rząd wielkości, a nie wartość szacunkowa zamówienia.
Jaki sygnał poprzedza zakup
- Pozycja na utrzymanie zieleni w projekcie budżetu - zapowiada umowę na kolejny sezon.
- Koniec obecnej umowy na koszenie. Umowy zawarte od 1.07.2026 widać w Centralnym Rejestrze Umów.
- Zmiana budżetu na nasadzenia albo rewitalizację parku.
- Interpelacje i skargi mieszkańców na stan drzew.
Na co uważać
- Spóźniony kontakt. Umowa na sezon jest zwykle zawarta, zanim trawa urośnie. Kto dzwoni latem, czeka na kolejny rok.
- Rozliczenie za powierzchnię i krotność. Zapytanie podaje powierzchnię i liczbę pokosów. Policz koszt dojazdu do rozproszonych działek - w gminie wiejskiej to on decyduje o marży.
- Wycinka bez zezwolenia. Usunięcie drzewa lub krzewu co do zasady wymaga zezwolenia (art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Na terenie wpisanym do rejestru zabytków wydaje je wojewódzki konserwator zabytków (art. 83a ust. 1), a drzewo w pasie drogowym wymaga jeszcze uzgodnienia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska (art. 83a ust. 2a). Zezwolenia nie trzeba m.in. dla drzew o obwodzie pnia do 50, 65 albo 80 cm na wysokości 5 cm, zależnie od gatunku (art. 83f ust. 1 pkt 3). Nie trzeba go też dla złomów i wywrotów, które usuwa np. firma na zlecenie gminy lub powiatu (pkt 14 lit. a). Złom usuwa się od ręki, ale w 30 dni usuwający przekazuje organowi informację o usunięciu ze zdjęciami (art. 83f ust. 2). Ustal w umowie, kto to robi, i sprawdź, czy gmina ma zezwolenie, zanim wyślesz ekipę.