Co gminy kupują w tej kategorii
Drogi gminne to zadanie własne gminy (art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o samorządzie gminnym). Zarządcą drogi gminnej jest wójt, burmistrz albo prezydent miasta (art. 19 ust. 2 pkt 4 ustawy o drogach publicznych), a utrzymanie drogi i roboty utrzymaniowe należą do zarządcy (art. 20 pkt 4 i 11). Zimą gmina kupuje zwykle:
- odśnieżanie i usuwanie śliskości dróg, ulic i placów - pługiem i posypywarką;
- gotowość sprzętu i ludzi przez cały sezon, także w dni bez opadów;
- odśnieżanie chodników, parkingów i dojazdów do szkół i budynków gminnych;
- dostawy soli, piasku i mieszanki do posypywania.
W małych gminach to często jedna umowa na cały teren. W większych gmina dzieli teren na rejony i kupuje każdy osobno.
Jak zwykle wygląda zakup
Poniżej 170 000 zł netto, czyli progu Prawa zamówień publicznych (art. 2 ust. 1 pkt 1 PzpPrawo zamówień publicznych. Ustawa z 11 września 2019 r., według której zamawiający publiczny udziela zamówień o wartości od 170 000 zł netto. Więcej), gmina kupuje według regulaminu zamówień. Zimowe utrzymanie to usługa powtarzająca się co sezon, więc jej wartość gmina liczy z ostatnich 12 miesięcy albo z poprzedniego roku budżetowego (art. 35 ust. 1 Pzp). Gdy dzieli teren na rejony, wartością zamówienia jest łączna wartość wszystkich rejonów (art. 30 ust. 1). Dlatego kilka małych rejonów może razem przekroczyć próg i pójść przetargiem.
Częsty model wynagrodzenia to opłata za gotowość plus stawka za godzinę pracy sprzętu albo za kilometr odśnieżonej drogi. Sezon trwa zwykle od listopada do marca, a zapytania wychodzą przed jego początkiem. Sól i piasek bywają osobną dostawą.
Skala zakupów: w sygnałach Sigov o zimowym utrzymaniu dróg w gminach (stan na koniec października 2026 r.) mniej więcej połowa zapowiedzi z kwotą mieściła się poniżej 170 000 zł, a połowa tych mniejszych nie przekraczała ok. 50 tys. zł. Kwota pochodzi z dokumentu gminy, więc to rząd wielkości, a nie wartość szacunkowa zamówienia.
Jaki sygnał poprzedza zakup
- Pozycja na zimowe utrzymanie dróg w projekcie budżetu na kolejny rok - jak go czytać, opisujemy w tekście Projekt budżetu gminy - co w nim przeczytać.
- Zmiana budżetu po ostrej zimie, gdy pieniędzy zabrakło.
- Interpelacje radnych i wnioski sołectw o nieodśnieżone drogi.
- Koniec dotychczasowej umowy sezonowej. Umowy zawarte od 1.07.2026 widać w Centralnym Rejestrze Umów - gmina wpisuje je najpóźniej 30 dni od zawarcia (art. 34a ust. 10 ufpustawa o finansach publicznych. Ustawa z 27 sierpnia 2009 r. o gospodarowaniu pieniędzmi publicznymi, w tym o budżecie i wieloletniej prognozie finansowej gminy. Więcej).
Na co uważać
- Zima bez śniegu. Gdy wynagrodzenie zależy tylko od godzin pracy, łagodna zima oznacza mały przychód przy stałych kosztach sprzętu. Sprawdź w zapytaniu, czy gmina płaci za gotowość i ile.
- Ilości szacunkowe. W umowie według Pzp gmina może ograniczyć zakres tylko wtedy, gdy wskazała jego minimalną wartość lub wielkość (art. 433 pkt 4 Pzp). Poniżej progu decydują o tym regulamin i treść umowy.
- Czas reakcji i kary. Umowy zwykle określają, w ile godzin od opadu sprzęt ma wyjechać na drogę. Policz, czy zdążysz z każdym rejonem naraz, zanim zgodzisz się na kary umowne.
- Kto jest zarządcą drogi. Ulica w gminie może być drogą powiatową albo wojewódzką - tę odśnieża inny zarządca (art. 19 ust. 2 ustawy o drogach publicznych). Sprawdź listę dróg w zapytaniu.
- Sprzęt od podwykonawców. Jeśli część rejonów obsłużą rolnicy z ciągnikami, ustal to w ofercie jako podwykonawstwo i sprawdź, czy zapytanie na nie pozwala.