Słownik

Tryb podstawowy

Tryb podstawowy to tryb Prawa zamówień publicznych, w którym zamawiający publiczny, np. gmina, udziela zamówienia o wartości od 170 000 zł netto, ale niższej niż progi unijne: po ogłoszeniu w Biuletynie Zamówień Publicznych ofertę może złożyć każdy zainteresowany wykonawca (art. 266, art. 275 i art. 276 ust. 1 Pzp). Zamawiający wybiera ofertę bez negocjacji albo po negocjacjach, w jednym z trzech wariantów z art. 275 pkt 1-3 Pzp.

W skrócie

Tryb podstawowy to główny tryb dla zamawiającego publicznego od 170 000 zł netto, ale poniżej progu unijnego (art. 2 ust. 1 pkt 1 i art. 266 PzpPrawo zamówień publicznych. Ustawa z 11 września 2019 r., według której zamawiający publiczny udziela zamówień o wartości od 170 000 zł netto. Więcej). Dla gminy próg unijny to 930 960 zł przy dostawach i usługach oraz 23 291 240 zł przy robotach budowlanych.
Postępowanie zaczyna ogłoszenie w BZPBiuletyn Zamówień Publicznych. Biuletyn Zamówień Publicznych (BZP) to publikator ogłoszeń o zamówieniach publicznych, udostępniany na portalu internetowym Urzędu Zamówień Publicznych (art. 267 ust. 1 Pzp). Zamawiający zamieszczają w nim ogłoszenia o zamówieniach krajowych, czyli o wartości od 170 000 zł netto do progów unijnych, a także plany postępowań (art. 23 ust. 1 Pzp) i ogłoszenia o wykonaniu umowy (art. 448 Pzp). Więcej. Ofertę może złożyć każdy (art. 275-276 Pzp).
Terminy są krótsze niż w przetargu unijnym: co najmniej 7 dni na ofertę przy dostawach i usługach, 14 dni przy robotach (art. 283 Pzp).

Co mówi prawo

Wariant	Co robi zamawiający	Przepis
1	wybiera najkorzystniejszą ofertę bez negocjacji	art. 275 pkt 1
2	może negocjować oceniane elementy ofert, jeśli to przewidział; potem oferty dodatkowe	art. 275 pkt 2
3	negocjuje treść ofert; potem oferty ostateczne	art. 275 pkt 3

Najważniejsze reguły:

Kwestia	Reguła	Przepis
Dokument zamówienia	SWZ (warianty 1-2); w wariancie 3 najpierw opis potrzeb i wymagań, SWZ dopiero po negocjacjach	art. 277, art. 292 ust. 1
Wadium	jeśli zamawiający żąda: do 1,5 % wartości zamówienia (w wariancie 3 przez art. 295 ust. 3)	art. 97 ust. 1, art. 281 ust. 4
Oświadczenie do oferty	o braku podstaw wykluczenia i spełnianiu warunków	art. 273 ust. 2, art. 125 ust. 1
Dokumenty podmiotowe	co do zasady tylko od najwyżej ocenionego, termin co najmniej 5 dni od wezwania	art. 274 ust. 1
Związanie ofertą	najwyżej 30 dni od terminu składania ofert	art. 307 ust. 1
Wynik	ogłoszenie w BZP do 30 dni od zakończenia postępowania	art. 309 ust. 1

Art. 266 Pzp każe stosować poniżej progów unijnych przepisy działu II, czyli reguły przetargów unijnych, z listą wyjątków. Wyłącza m.in. limit wadium 3 % (art. 97 ust. 2) i formularz JEDZJEDZ i oświadczenie wstępne. JEDZ (jednolity europejski dokument zamówienia) to standardowy unijny formularz, na którym wykonawca składa z ofertą albo wnioskiem o dopuszczenie do udziału oświadczenie o niepodleganiu wykluczeniu i spełnianiu warunków udziału w postępowaniu (art. 125 ust. 1-2 Pzp). Pzp wymaga formularza JEDZ od progów unijnych; w trybie podstawowym wykonawca dołącza do oferty to samo oświadczenie, ale nie na formularzu JEDZ, bo art. 266 wyłącza art. 125 ust. 2 (art. 273 ust. 2 Pzp). Więcej (art. 125 ust. 2).

Co to znaczy dla ciebie

Tryb podstawowy to pierwszy próg wejścia w przetargi. Formalności jest mniej niż w przetargu unijnym, ale wciąż obowiązują SWZSpecyfikacja warunków zamówienia - SWZ. Specyfikacja warunków zamówienia (SWZ) to dokument zamówienia, w którym zamawiający opisuje przedmiot zamówienia, sposób przygotowania oferty, kryteria oceny ofert i projektowane postanowienia umowy (art. 281 ust. 1 Pzp w trybie podstawowym, art. 134 Pzp od progów unijnych). Zamawiający udostępnia ją bezpłatnie na stronie internetowej prowadzonego postępowania (art. 280 ust. 1 Pzp, a od progów unijnych art. 133 ust. 1 Pzp). Więcej, kryteria oceny i odwołania do KIOKrajowa Izba Odwoławcza. Krajowa Izba Odwoławcza (KIO) to organ, który rozpoznaje odwołania na niezgodne z Prawem zamówień publicznych czynności i zaniechania zamawiającego w postępowaniach objętych tą ustawą (art. 473 ust. 1 pkt 1 i art. 513 Pzp). Poniżej progów unijnych odwołanie wnosi się co do zasady w 5 dni od przekazania informacji o czynności zamawiającego środkami komunikacji elektronicznej (art. 515 ust. 1 pkt 2 lit. a Pzp). Więcej. Na ofertę masz czasem tylko tydzień. Sygnał: pozycja w planie postępowań gminy w BZP zapowiada przetarg na kilka miesięcy przed ogłoszeniem.

Częste pomyłki

Tryb podstawowy poniżej 170 000 zł. Poniżej progu Pzp się nie stosuje, więc nie ma też trybu podstawowego. Gmina kupuje według regulaminu.
Przenoszenie reguł z przetargów unijnych. Wadium do 3 % i JEDZ nie dotyczą trybu podstawowego.
Liczenie terminu od daty w BIPBiuletyn Informacji Publicznej. Biuletyn Informacji Publicznej (BIP) to urzędowy publikator teleinformatyczny, w którym gminy i inne podmioty zobowiązane do udostępniania informacji publicznej udostępniają ją w internecie (art. 8 ust. 1-2 ustawy o dostępie do informacji publicznej). Każda gmina prowadzi własną stronę BIP (art. 9 ust. 2). Więcej. Termin na ofertę biegnie od zamieszczenia ogłoszenia w BZP (art. 283 Pzp).

Dla zaawansowanych

Tryb podstawowy nie jest jedynym trybem poniżej progów unijnych. Pzp przewiduje tam też partnerstwo innowacyjne, negocjacje bez ogłoszenia (przesłanki z art. 301) i zamówienie z wolnej ręki (art. 305). Próg 930 960 zł dla dostaw i usług dotyczy zamawiających poniżej szczebla centralnego, np. gminy. Dla administracji centralnej wynosi 603 400 zł (M.P. 2025 poz. 1247). Obie kwoty obowiązują do 31.12.2027. Od 12.07.2026 art. 266 wyłącza tylko art. 124 ust. 1, więc w trybie podstawowym możesz zamiast dokumentów złożyć certyfikat wykonawcy (art. 124 ust. 2). Postępowania wszczęte wcześniej toczą się według starych przepisów (art. 41 ust. 1 ustawy Dz.U. 2025 poz. 1235). Termin związania ofertą zamawiający może przedłużyć raz, o najwyżej 30 dni, za twoją pisemną zgodą (art. 307 ust. 2-3).

Podstawa prawna

Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz.U. 2026 poz. 793): art. 2 ust. 1 pkt 1, art. 97, art. 124, art. 125, art. 266, art. 273-277, art. 281 ust. 4, art. 283, art. 292 ust. 1, art. 295 ust. 3, art. 297-305, art. 307, art. 309. Ustawa o certyfikacji wykonawców zamówień publicznych (Dz.U. 2025 poz. 1235): art. 41 ust. 1. Obwieszczenie Prezesa UZP (M.P. 2025 poz. 1247).

Źródła

Zobacz też

Piszemy o tym też w:

Czytaj dalej

SłownikSpecyfikacja warunków zamówienia - SWZ (SWZ)Specyfikacja warunków zamówienia (SWZ) to dokument zamówienia, w którym zamawiający opisuje przedmiot zamówienia, sposób przygotowania oferty, kryteria oceny ofert i projektowane postanowienia umowy (art. 281 ust. 1 Pzp w trybie podstawowym, art. 134 Pzp od progów unijnych). Zamawiający udostępnia ją bezpłatnie na stronie internetowej prowadzonego postępowania (art. 280 ust. 1 Pzp, a od progów unijnych art. 133 ust. 1 Pzp).SłownikWadiumWadium to zabezpieczenie oferty w pieniądzu, gwarancji albo poręczeniu, którego zamawiający może żądać od wykonawców w postępowaniu według Prawa zamówień publicznych (art. 97 ust. 1 i 7 Pzp). Od progów unijnych wadium nie może przekroczyć 3 % wartości zamówienia (art. 97 ust. 2 Pzp), a w trybie podstawowym, poniżej progów unijnych, kwota wadium wskazana w SWZ nie może przekroczyć 1,5 % (art. 281 ust. 4 Pzp).