Zasada konkurencyjności

W skrócie

• Zasada konkurencyjności to reguła zakupów w projektach z funduszy UE na lata 2021-2027. Nie wynika z PzpPrawo zamówień publicznych. Ustawa z 11 września 2019 r., według której zamawiający publiczny udziela zamówień o wartości od 170 000 zł netto. Więcej, tylko z Wytycznych kwalifikowalności.
• Zasady nie stosuje się do zamówień o wartości nieprzekraczającej 80 000 zł netto. Działa więc powyżej tej kwoty (Wytyczne w wersji z 19.05.2026).
• Zapytanie ogłasza się w Bazie Konkurencyjności. Gmina z dotacją UE publikuje więc zapytanie tam, a nie tylko w BIPBiuletyn Informacji Publicznej. Biuletyn Informacji Publicznej (BIP) to urzędowy publikator teleinformatyczny, w którym gminy i inne podmioty zobowiązane do udostępniania informacji publicznej udostępniają ją w internecie (art. 8 ust. 1-2 ustawy o dostępie do informacji publicznej). Każda gmina prowadzi własną stronę BIP (art. 9 ust. 2). Więcej.

Co mówi prawo

Wytyczne wydaje minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego, m.in. w zakresie kwalifikowalności wydatków (art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z 28.04.2022 r.). Stosuje się je od ogłoszenia komunikatu w Monitorze Polskim (art. 5 ust. 6 tej ustawy). Beneficjent stosuje je na podstawie umowy o dofinansowanie projektu albo decyzji o dofinansowaniu (art. 2 pkt 38 tej ustawy).

Obowiązuje wersja Wytycznych z 19.05.2026 r., stosowana od 25.05.2026 r. (komunikat M.P. 2026 poz. 523). Zasada konkurencyjności jest w jej podrozdziale 3.2. Sekcja 3.2.1 pkt 1 lit. a wyłącza „zamówienia, których wartość nie przekracza kwoty 80.000 zł netto”. Próg 80 tys. zł wprowadziła wersja z 14.03.2025 r. (wcześniej 50 tys. zł), a wersja z 2026 r. go nie zmieniła.

Wydatek poniesiony z naruszeniem zasady może zostać uznany za nieprawidłowy. Instytucja pomniejsza wtedy wydatki kwalifikowalne we wniosku o płatność albo nakłada korektę finansową (art. 26 ust. 8 ustawy z 28.04.2022 r.). Korekta równa się kwocie wydatków poniesionych nieprawidłowo w części finansowania UE (art. 26 ust. 5).

Minimalny termin na złożenie oferty to 7 dni dla dostaw i usług oraz 14 dni dla robót budowlanych, liczone od dnia po publikacji zapytania. Przy dużych zamówieniach (roboty od 5 538 000 euro, dostawy i usługi od 750 000 euro) termin wynosi 30 dni (sekcja 3.2.2 pkt 19). Zapytanie musi zawierać m.in. opis przedmiotu, kryteria oceny z wagami, termin i sposób składania ofert oraz termin wykonania (sekcja 3.2.3 pkt 6).

Co to znaczy dla ciebie

Zasada konkurencyjności otwiera dwa rynki. Pierwszy to gminy z dotacją UE. Drugi to prywatni beneficjenci, np. firmy i organizacje, które same nie stosują Pzp. Sygnał: uchwała rady o udziale w programie albo informacja o przyznanym dofinansowaniu. Wtedy regularnie przeglądaj Bazę Konkurencyjności pod kątem swojej branży i województwa.

Częste pomyłki

• Stary próg 50 tys. zł. Obowiązywał przed wersją Wytycznych z 14.03.2025 r.
• Zasada „od 80 tys. zł”. Zamówienie warte dokładnie 80 000 zł netto jest jeszcze wyłączone; zasada obejmuje kwoty wyższe.
• Zasada konkurencyjności jako przepis Pzp. To reguła z Wytycznych, nie z ustawy.
• Szukanie zapytania z projektu UE tylko w BIP. Zapytanie w trybie zasady konkurencyjności jest w Bazie Konkurencyjności.

Dla zaawansowanych

O prawidłowości postępowania decyduje wersja Wytycznych z dnia jego wszczęcia, czyli publikacji zapytania (rozdział 1 pkt 8). Zamówienie udzielane w częściach liczy się łącznie: gdy suma przekracza 80 000 zł netto, zasadę stosuje się do każdej części (sekcja 3.2.2 pkt 5). Zamawiający z Pzp najpierw szacuje wartość według Pzp i dopiero poniżej progu ustawy ustala wartość w ramach projektu (pkt 2). Beneficjent niebędący zamawiającym z Pzp nie może udzielić zamówienia podmiotowi powiązanemu osobowo lub kapitałowo (pkt 7). Sekcja 3.2.1 pkt 2 pozwala nie stosować zasady m.in. przy pilnej potrzebie lub jedynym wykonawcy, z pisemnym uzasadnieniem (pkt 3).

Podstawa prawna

Wytyczne dotyczące kwalifikowalności wydatków na lata 2021-2027, wersja z 19.05.2026 (komunikat M.P. 2026 poz. 523): rozdział 1 pkt 8, podrozdział 3.2. Ustawa z 28.04.2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich 2021-2027 (t.j. Dz.U. 2025 poz. 1733): art. 2 pkt 38, art. 5, art. 26. Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz.U. 2026 poz. 793): art. 2 ust. 1 pkt 1.